<
actueel / nieuws

Architectuur Biënnale: van Freespace tot Vrijhaven | Column door Syb Groeneveld

31 mei 2018

De rol van architectuur is om ons in alle opzichten onderdak te bieden en om ons geestelijk te verrijken,’ zo stellen de Ierse curatoren Yvonne Farrell en Shelley McNamara van de vorige week geopende 16e editie van de Architectuur Biënnale Venetië. Twaalf presentaties die het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ondersteunt, geven elk op een eigen manier invulling aan het FREESPACE manifest van de curatoren.

In het Nederlandse paviljoen in de Giardini maken vijf van de twaalf presentaties onderdeel uit van de zinnenprikkelende WORK, BODY, LEISURE presentatie van curator Marina Otero Verzier; de officiële Nederlandse bijdrage van Het Nieuwe Instituut over de toekomst van fysieke arbeid. Samen met het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie zijn een aantal open calls voor de Nederlandse inzending van de Architectuurbiënnale georganiseerd, waaruit deze vijf projecten zijn geselecteerd voor het ‘extended programme’ waarmee de curator de muren van het Nederlands paviljoen heeft willen doorbreken.

Northscape Collective
Dat wordt het meest zichtbaar in de verrassende installatie ‘The Port and the Fall of Icarus’ die als een massief verzonken en verroeste muur tussen de Arsenale en de Giardini opduikt aan de Riva dei Sette Martiri. Een stalen bunker tussen stad en zee, tussen zon en maan die bij nadere bestudering een multidimensionaal perspectief blijkt te bevatten dat uitstekend aansluit bij het thema van de Biënnale.

Het Northscapes Collective (Hamed Khosravi, Taneha Kuzniecow Bacchin, Filippo LaFleur) toont hier de uitkomst van een langdurig ontwerpend onderzoek (met o.a. de TU Delft) naar de architectonische, sociale en politieke implicaties van logistiek en mogelijke toekomstscenario’s voor de havens van Rotterdam en Venetië. In de totaal acht ‘kamers’ wordt langzaam duidelijk hoe de installatie het steeds verder isolerende vermogen van de haven ten opzichte van de havenstad verbeeldt. De installatie toont met harde cijfers hoe de haven als ‘vrijplaats’ steeds minder fysieke arbeiders verwelkomt en lijkt weg te drijven van het al duizenden jaren bestaande choreografisch en architectonische samenspel tussen mens, stad en haven.

  • Installatie 'The Port and the Fall of Icarus' van Northscapes Collective (Hamed Khosravi, Taneha K. Bacchin en Filippo laFleur) aan de Riva dei Sette Martiri. Foto: Igreg Studio


  • verrijking
    Met FREESPACE stellen de curatoren de verrijkende rol van architectuur centraal, fysiek natuurlijk maar ook een geestelijke verrijking. Daarvoor is verwondering nodig en dat is precies waarom de installatie van het Northscape Collective zo geslaagd en van belang is. Door o.a. automatisering, robotisering en digitalisering ontstaan razendsnel nieuwe sociologische structuren en nieuwe leefomgevingen. Dat dwingt de architectuur om die nieuwe verhoudingen te bevragen en daarbinnen te experimenteren.

    In een tijd dat de omvang van de beschikbare publieke ruimte in Nederland met grote snelheid blijft teruglopen, stemt het tot nadenken dat er deze editie van de Architectuurbiënnale (buiten de paviljoens en in de Arsenale zelf) weinig tot geen interventies zijn gemaakt in de publieke ruimte zelf. De stad Venetië toont wat dat betreft te weinig FREESPACE. Dat is een gemiste kans.

    andere ondersteunde presentaties
    Het Stimuleringsfonds heeft een publicatie gemaakt met alle twaalf ondersteunde projecten die te zien zijn in Venetië. Zo is het ‘A City of Comings and Goings’ van Crimson Architectural Historians geselecteerd door de curatoren van het Central Pavilion in de Giardini en ‘A School in the Making’ van Case Design (Anne Geenen & Samuel Barclay) is opgenomen in de hoofdtentoonstelling in de Arsenale.
  • MAKE MOVE THINK (links) met directeur-generaal Cultuur en Media, Barbera Wolfensberger en directeur-bestuurder Stimuleringsfonds, Syb Groeneveld. Foto: Michal Hancovsky


  • Foto bovenaan: Op 24 mei bezocht een grote delegatie onder aanvoering van directeur-generaal Cultuur en Media, Barbera Wolfensberger de installatie ‘The Port and the Fall of Icarus’, waar Northscape Collective een uitgebreide toelichting gaf en MAKE MOVE THINK met de uitgekiende dansvoorstelling 'Cosmogonia Mundi' een extra betekenislaag toevoegde. Fotograaf: Michal Hancovsky
  • Publicatie Venice Architecture Biennale