<
actueel / nieuws

Aandacht voor krimp

23 april 2009

Met de slotconferentie 'Ruimte maken voor krimp. Ontwerpen voor minder mensen' op 13 mei in het NAi sluit de BNA het Ontwerplab Krimp af. De belangrijkste conclusies en aanbevelingen zijn ook opgenomen in een publicatie, bedoeld voor iedereen die te maken heeft of krijgt met krimp. In de afgelopen twee jaar heeft het SfA aan meerdere projecten met dit onderwerp subsidie verleend.

In een aantal regio's in Nederland doet het verschijnsel krimp zich al voor en nemen de bevolkingsaantallen af. Krimp is niet alleen een demografisch fenomeen. Het leidt ook tot een nieuw soort ruimtelijke opgave waarbij niet wordt uitgegaan van groei, maar van afname. Bovendien is krimp niet alleen bedreigend, maar biedt het even zo goed kansen en mogelijkheden voor nieuwe dynamiek: dat blijkt uit drie onderzoeken die het fonds ondersteunde.

Ontwerplab Krimp
Het lab is een initiatief van de BNA en studiestichtingen Stagg, Staro en Stawon en wordt georganiseerd in samenwerking met Aedes vereniging van woningcorporaties en KEI kenniscentrum stedelijke vernieuwing. Zes teams van architecten, landschapsarchitecten en stedenbouwers hebben ontwerpend onderzoek verricht in Limburg, Friesland en Zeeland: drie regio's die met krimp te maken hebben. De teams ontwikkelden verschillende ontwerpstrategieën vanuit het perspectief 'krimp als kans'. Uit dit ontwerpend onderzoek is gebleken dat het nuttig is ontwerpers in een vroeg stadium bij maatschappelijke vraagstukken als bevolkingskrimp te betrekken. Met hun creativiteit kunnen zij de mogelijkheden van een gebied in kaart brengen en verbeelden. Hun ideeën kunnen bewoners, beleidsmakers en bestuurders in zorg en onderwijs helpen bij het vinden van oplossingen.
De BNA heeft subsidie van het Stimuleringsfonds voor Architectuur ontvangen voor de slotconferentie en een publicatie.

Lege bezetting
PenM Architecture and Urbanism is in 2008 begonnen met een onderzoek naar het potentieel van leegstaande gebouwen in Sittard-Geleen. In het rapport 'Lege Bezetting' onderschrijven zij de aandacht voor krimp in Limburg, maar een adequaat handelen wordt gemist. Prins en Müller komen met drie concepten om leegstand tegen te gaan. Zij stellen voor om kleine leegstaande winkelpanden samen te voegen tot middelgrote bedrijven in het centrum. Zij zien mogelijkheden om individuele gebruikers als collectief te huisvesten in (monumentale) leegstaande gebouwen. Of om ondernemers samen te brengen in een gebouw met kleinschalige voorzieningen op maaiveldniveau.
Deze concepten vormen een alternatief op de huidige gang van zaken waarin eerder voor nieuwbouw wordt gekozen, dan voor bestaande bouw. Om gebruik te maken van bestaande (leegstaande) bebouwing is het essentieel gegevens te verzamelen en uit te wisselen. Dit vereist samenwerking tussen gemeentelijke afdelingen en makelaars, zo menen P en M.

Dynamische Krimp
BVR heeft in de periode van 2006 tot 2008 ontwerpend onderzoek verricht naar de mogelijkheden van krimp in Parkstad Limburg. Het onderzoek heeft geresulteerd in het rapport 'Dynamische Krimp'. Voor de transformatie van een krimpende regio zijn drie dingen van belang: herverdeling van functies, ruimtelijke en programmatische aanpassing en het vraagstuk hoe het transformatieproces kan leiden tot sociaal-culturele vernieuwing. Volgens BVR is hierin een sturende rol weggelegd voor het ruimtelijk ontwerp. Alleen mét een ontwerp kan een alternatieve strategie worden ontwikkeld, zoals zij hebben aangetoond met het voorbeeld van de wijk Kerkrade West in Parkstad.

BNA
PenM Architecture and Urbanism
BVR