<
actueel / nieuws
  • Tentoonstelling 'Nooit Meer Werken' door Koehorst in 't Veld

Best practice: Zeeuws Museum

11 december 2019

Het Zeeuws Museum geeft de ontwerpers die ze opdrachten verstrekken de vrijheid en ruimte om tot ontwikkeling te komen, met als doel te kunnen inspireren, verwonderen en meerwaarde te creëren. Maar goed opdrachtgeverschap is meer en start bij het op het juiste moment betrekken van de ontwerper.

'Binnen het Zeeuws Museum is 'inspiratie' een belangrijk woord. We willen niet alleen de bezoekers verrassen en inspireren, maar ook onszelf, dat is voor ons een vertrekpunt', vertelt curator Ivo van Werkhoven. 'Al vóór een project start, zoeken we de samenwerking met de ontwerper. Dat is een wezenlijk andere benadering dan eerst je verhaal maken en vervolgens iemand vragen om dat uit te dragen. Het begint dus al een paar stappen eerder. Het is bij ons niet bedacht en geconstrueerd, maar origineel en authentiek doordat we gelijk optrekken met de partij waaraan we ons verbinden. Dat geldt voor bijna alles wat we doen.'

verschillende partijen
Een van die partijen is grafisch ontwerper Hans Gremmen; voor het museum ontwerpt hij al zestien jaar de externe communicatie. Verder wordt er gewerkt met beeldmakers als Koen Hauser en Jaap Scheeren. Er zijn tentoonstellingen gemaakt in samenwerking met onder anderen Antoine Peters, Das Leben am Haverkamp en Christien Meindertsma. Met vormgeversduo Toon Koehorst en Jannetje in 't Veld werden recent de tentoonstellingen 'Dit is Zeeland' en 'Nooit meer werken' gemaakt. Zij hadden hierin een grote redactionele rol. Vorig jaar heeft modeontwerper Monique van Heist een nieuw uniform ontworpen voor de suppoosten van het Zeeuws Museum. Het vervangt het pak van Klavers & van Engelen uit 2007.

  • Uniform Zeeuws Museum door modeontwerper Monique van Heist. Beeld: Daan Brand


  • dialoog
    Directeur Marjan Ruiter: 'We werken alleen met mensen van wie we denken dat ze ons kunnen versterken. Ontwerpers geven we de ruimte om vrij te kunnen denken, zodat er meerwaarde en iets bijzonders ontstaat. Behalve de kwaliteit van de ontwerper is ook de klik op persoonlijk vlak van belang, zodat we elkaar volledig kunnen vertrouwen en in dialoog kunnen werken; een voortdurend, wederzijds gevoel van verbinding. Dan kun je ook spannende dingen doen. Als museum moet je lef hebben en je nek durven uitsteken. Als je geen risico's neemt, kan je ook niets bijzonders maken.'
    Die uitwisseling en het nemen van risico's zit in de geschiedenis van het museum verweven en gaat terug tot 1970. Toenmalig directeur Piet van Daalen ging in dat jaar een samenwerking aan met de beroemde Belgische kunstenaar Marcel Broodthaers. Dit mondde onder meer uit in een optreden van Van Daalen als conciërge van een van de departementen van Broodthaers' even fameuze als fictieve 'Musée d'Art Moderne'.

    ruimte
    Ivo van Werkhoven: 'Bij het stellen van een opdracht is er eigenlijk altijd wel iets wat ik niet onder woorden kan brengen en wat wordt ingevuld door een vertrouwen in de ontwerper. Soms geeft dat onzekerheid en twijfel of we genoeg houvast geven of het wel goed genoeg hebben omschreven. Maar voor de ontwerper is het juist prettig dat die openheid erin zit, en mijn twijfel verdwijnt als ik zie hoe zij juist met dat oningevulde stuk aan de slag gaan. Het risico bestaat dat de ontwerpers dat stuk laten liggen, dan blijk je niet voor de juiste partij te hebben gekozen en werkt het dus ook niet. Een ander risico is dat je altijd met dezelfde mensen werkt, omdat je weet dat je die kunt vertrouwen. Maar daarmee ondermijn je je eigen visie waarin de nieuwsgierigheid en de inspiratie centraal staan.'
  • Flyer tentoonstelling 'Dit is Zeeland' door Koehorst in 't Veld


  • vertrouwen
    'Vergeleken met andere instellingen staan we misschien wat minder onder druk. Er is in de provincie gelukkig genoeg draagvlak voor de dingen die we doen', vult Van Werkhoven aan. 'Dat vertrouwen is ook binnen het museum zelf sterk aanwezig. We zijn een kleine organisatie, waar iedereen al best een poos werkt. Ik kan me voorstellen dat in een grote organisatie, met een groter verloop, het vaker voorkomt dat het roer om gaat. Ook verdwijnt het onderlinge vertrouwen niet in de gelaagdheid van de organisatie. Wij zijn niet hiërarchisch georganiseerd, maar werken in zelfsturende teams met een vrije rol, en we formuleren zelf onze doelen binnen een optimistische toekomstvisie.'

    Het Zeeuws Museum streeft ernaar ook in de toekomst de ontwerper met een open blik het kronkelige proces naar een onbekende bestemming te laten volgen. In lijn met de missie van het museum om nieuwe generaties te verbinden met het erfgoed van Zeeland, hoopt het ook het erfgoed van goed opdrachtgeverschap aan nieuwe generaties door te geven. 'We hebben allereerst onze meerwaarde in het culturele domein te realiseren. Een museum is het geheugen van de maatschappij en alles wat we doen komt voort uit onze missie', besluit Marjan Ruiter.