<
actueel / nieuws

Dagelijks verslag van de Beijing Design Week | 26 september 2013

26 september 2013

Beijing, China

Van 25 september tot 1 oktober publiceert het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie dagelijks een report op de website over de Nederlandse creatieve industrie tijdens de Beijing Design Week.
Vandaag staat Salon/BJ centraal, ondersteund vanuit het Programma Internationalisering.

Verslaggever: Edo Dijksterhuis
Fotografie: JW Kaldenbach

Als je erop let, zie je ze overal in Beijing: zwabbers. Vaak zelfgemaakt, van een aan repen gescheurd overhemd, afgedankte handdoekjes van de massagesalon of de resten van opgebruikte exemplaren. Ze trokken meteen de aandacht van Ernst van der Hoeven, vormgever van beroep maar jutter van roeping. Doorleefde zwabbers kreeg hij mee in ruil voor een nieuwe of een bankbiljetje. De zestig dweilstokken die hij uiteindelijk verzameld had, met daarin jaren aan smerigheid uit alle hoeken en gaten van de wijk, bond hij samen als een veelkleurig boeket. Ondersteboven opgehangen transformeren de alledaagse huissloofjes tot een sierlijke kalligrafeerkwast van bovenmenselijke proporties.

Salon/BJ
Dit project is typerend voor Salon, het interdisciplinaire platform voor design, mode en beeldende kunst uit Amsterdam. Initiatiefnemers Gijs Stork en Manon Schaap begonnen Salon in 2010 om schuttinkjes tussen de verschillende disciplines te slechten en de creatieve kruisbestuiving stevig en middenin de echte wereld te planten. Na een succesvolle editie in Istanbul eind vorig jaar is Salon nu in het kader van de Beijing Design Week neergestreken in Dashilar, een zogenaamde 'hutong' in hartje Beijing.
Met zijn reusachtige kwast heeft Van der Hoeven een soort mascotte gemaakt voor de oude volkswijk. Bureau Lava doet iets soortgelijks maar op een ander niveau. Met een mobiele studio die veel weg heeft van een pausmobiel van blik gaan ze de lokale middenstand langs om logo's voor ze te ontwerpen. Identiteit en merk zijn in Nederland vanzelfsprekend – Lava heeft er haar twintigjarige bestaan grotendeels op gebouwd – maar in deze omgeving gedomineerd door anonieme winkeltjes volgepropt met generieke massaproducten mag het een kleine revolutie heten.

Een recept voor verankering in de lokale context
De Nederlandse deelnemers aan Salon Beijing – er doet ook een tiental Chinese counterparts mee – is gevraagd zo weinig mogelijk materiaal mee te nemen van thuis. Eigenlijk mocht de bagage louter bestaan uit een idee. Ze moesten het verder doen met de spullen en mensen die ze hier zouden vinden. Een recept voor verankering in de lokale context, maar ook een pittige uitdaging. In één week tijd moesten ze niet alleen hun werk- en expositieruimte – leegstaande woningen, fabriekjes en winkels – gebruiksklaar maken, maar ook materialen zoeken, contacten leggen met leveranciers en het idee in productie brengen.
Lokale materialen blijken een geweldige inspiratiebron voor herinterpretatie met een twist. Frank Bruggeman combineerde thermosflessen en wegwerpmutsjes met gedroogde lotussen en plastic kitschrozen in een hangend sculptuur. Henny van Nistelrooy ontrafelde een lap dik gewoven stof om er een hangmat van te maken. Eric Roelen plakte robuust ogende kasten in elkaar van platen knalroze piepschuim. Desirée Hammen liet zich inspireren door T'ai Chi filosofie van zachte kracht en gebruikte de overal in Dashilar geplante Afrikaantjes om kleurstof voor kleden te maken. En het duo Noman maakte de onregelmatigheden in de lokale bebouwing zichtbaar door bamboe palen ritmisch gegroepeerd tussen vloer en plafond te klemmen.
Voor sommige ontwerpers biedt Salon BJ de mogelijkheid bestaand werk te hernemen of door te ontwikkelen. Borre Akkersdijk paste de rondbreitechniek die eigen textielinnovaties heeft opgeleverd, toe op ter plekke gevonden stoffen. Chris Kabel heeft de cirkelvormige houten bank die hij in 2010 maakte voor Centrum Witte de With nu uitgevoerd in een typisch Chinese grondstof: tweehonderd plastic krukjes die hij in een minifabriekje heeft laten verven in een verloop van wit naar rood. Het duo rENs, dat al jaren onderzoek doet naar de kleur rood, liet aan de lokale modeacademie basic bloesjes maken om ze in een laboratoriumachtige opstelling in traditionele verfbaden onder te dompelen. En Elisa van Jolen, altijd geïnteresseerd in productieprocessen en de onderliggende waardepatronen, trok hier geproduceerde sportschoenen binnenstebuiten om zo het stikwerk van de anonieme fabrieksarbeider bloot te leggen.

Een praktische doe-en-toon-aanpak
De reflexieve kant is goed in evenwicht met de praktische doe-en-toon-aanpak. Zo denkt Conny Groenewegen na over de nomadische mens die Beijing bevolkt en wat hij aan zou kunnen hebben. Femke de Vries onderzoekt de rol van textiel in het afbakenen van ruimte – een actueel thema in een wijk waar families leven op gemiddeld twaalf vierkante meter. En tekenaar Jan Rothuizen legde de wijk onder de loep en hing zijn 'mental map' naast een in Amsterdam gemaakte tekening van het onderkomen van een Chinese illegaal daar.
Dialoog op zo veel mogelijk niveau's, daar draait het om bij Salon. En Dashilar is wat dat betreft een gelukkige keuze als locatie. Met zeshonderd jaar geschiedenis is de wijk even oud als Amsterdam. En net als de Jordaan stond ze lange tijd op de nominatie voor de sloop. De autoriteiten hebben echter op tijd ingezien dat een beetje variatie in het stedelijk landschap verfrissend werkt. De dichtbevolkte wijk heeft een geheel eigen dynamiek van werken en wonen.
Sander Wassink springt daar goed op in. Hij kocht bergen nepmerkschoenen gemaakt in plaatselijke sweatshops. Hij verknipte ze en plakte stukjes aan elkaar om tot nieuwe, futuristisch ogende modellen te komen. Lokale schoenmakertjes op straat zorgden voor het stikwerk en voegden er soms een eigen inzicht aan toe.
Nog een stap verder in het idee van co-creatie gingen Klaas Kuiken en Dieter Volkers. Zij vroegen de visboer om de hoek, de slager, een passerende oma van 79 en een buurmeisje van 13 om uit een bolletje klei een theepotje te maken. Hun creatie pronkt in een droogkast, hun foto met persoonsgegevens hangt aan de wand: een dubbelportret. Het gaat Kuiken en Volkers om het personaliseren van doorgaans anonieme gebruiksobjecten maar ook om de vormgeving van een archetype. Het plan is om terug in Nederland scans van alle in Dashilar gemaakte sculptuurtjes over elkaar heen te leggen en te laten versmelten tot een gemiddelde: het portret van een wijk in de vorm van een theepot.

  • Sander Wassink verknipte nepmerkschoenen gemaakt in plaatselijke sweatshops en plakte ze aan elkaar om tot nieuwe, futuristisch ogende modellen te komen

  • Sander Wassink

  • Chris Kabels' cirkelvormige bank van tweehonderd plastic krukjes die hij in een minifabriekje heeft laten verven in een verloop van wit naar rood

  • Chris Kabel

  • Chris Kabel

  • Desiree Hammen liet zich inspireren door T'ai Chi filosofie van zachte kracht en gebruikte de overal in Dashilar geplante Afrikaantjes om kleurstof voor kleden te maken

  • Eric Roelen plakte robuust ogende kasten in elkaar van platen knalroze piepschuim

  • Klaas Kuiken en Dieter Volkers vroegen mensen uit de buurt om uit een bolletje klei een theepotje te maken

  • Manon Schaap (Salon) tijdnes de opening van Salon/BJ

  • Salina Parr en Lara Tolman

  • Conny Groenewegen, burgemeester Eberhard van der Laan en Nathan Zhang

  • Henny van Nisteltooy in gesprek met burgemeester van der Laan. Van Nistelrooy ontrafelde een lap dik gewoven stof om er een hangmat van te maken

website

dev.stimuleringsfonds.nl