<
actueel / nieuws

Dagelijks verslag van de Beijing Design Week | 28 september

28 september 2013

Beijing, China

Van 25 september tot 1 oktober publiceert het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie dagelijks een report op de website over de Nederlandse creatieve industrie tijdens de Beijing Design Week.
Vandaag staat Starting Something centraal, ondersteund vanuit het Programma Internationalisering.

Verslaggever: Edo Dijksterhuis

Zelfs op een goeie dag ligt het fijnstofgehalte in Beijing zeven keer hoger dan de in Nederland toegelaten maximale hoeveelheid. De hemel ziet grauw, alsof ieder moment een geweldig onweer kan uitbreken. Auto's zijn binnen de kortste keren bedekt onder een laagje grijs, wasgoed wordt buiten misschien wel droger maar niet schoner.

Afval als brandstof van poëzie
Dat bracht Jetske Visser op een idee. Zij verzamelde roet en verwerkte die tot verfstof. Een fijnzinnige waaier van vijftig tinten grijs rimpelt over de door haar behandelde stof. Afval is de brandstof van poëzie geworden.
Vissers stofstaaltjes zijn nu te zien in de tentoonstelling Starting Something, op het immense, voormalige industrieterrein 751. 'We wilden geen panklare oplossingen maar open projecten', zegt Jurgen Bey over de selectie van de dertig Nederlandse deelnemers aan de expositie. 'Uitgangspunt van het project van Visser is niet de schoonmaak van de stad, maar het simpelweg oogsten van een restproduct dat op een gegeven moment belangrijk kan worden.'
Bey, directeur van het Sandberg Instituut in Amsterdam, is de art director van het project. Hij wordt bijgestaan door de curatoren Guus Kusters en Maarten Kolk. Gedrieën selecteerden zij dertig vormgevers die, zoals Kolk het stelt, 'meer openingszinnen dan uitroeptekens' formuleren en die eerder intuïtief vanuit een situatie werken dan vanuit een probleemstelling. In de tentoonstelling wordt hun werk gepresenteerd op bescheiden lessenaartjes, een lokaal vol.

Dialoog
Derdejaars studenten van de Central Academy of Fine Arts (CAFA) in Beijing – tijdens de opening van de tentoonstelling druk in de weer met een stroopwafelijzer boven een Bunsen burner - hebben gereageerd op de ontwerpen van de Nederlanders. Hun vooral grafische werk en productontwerp heeft een plekje gekregen in een grote stellingkast aan het hoofd van het lokaal.
De afgelopen weken stonden in het teken van intensieve samenwerking. De helft van de Nederlanders heeft gastcolleges gegeven via skype. Drie van hen hebben een week in Beijing meegelopen met de studenten en masterclasses gegeven. 'Het moest een open dialoog zijn', vertelt Bey. 'Vergelijk het met touwtjespringen. Je nodigt iemand uit om erin te springen maar hij moet daarbinnen wel zijn eigen ding kunnen doen. Het is belangrijk dat iedereen elkaar vragen durft te stellen en wij wilden het moment creëren waarop een vraag gesteld kan worden.'

Power to the people
De resulterende ontwerpen zijn te vatten in drie thema's. Kusters specificeert het eerste thema, 'power of people', als 'de daadkracht van de massa, de menselijke energie van het collectief die meer gaat over de sociale dynamiek dan over de esthetiek.' Hij noemt het project van Lucas Maassen als voorbeeld. Maassen heeft met zijn drie zoons van negen en elf jaar een ontwerppraktijk opgezet waarbij hij ze – binnen de grenzen van wat wettelijk toelaatbaar is met betrekking tot kinderarbeid – inzet als volwaardige partners. 'Het gaat over kennisoverdracht', vindt Bey. 'In de muziek en sport geldt dat je vroeg moet beginnen wil je echt de top bereiken. Maar waarom zou dat niet gelden voor design?'

New use old materials
Het hergebruik van roet door Visser past naadloos in het tweede thema, 'new use old materials'. En dat geldt zeker ook voor de latex afgietsels die Jorien Kemerink maakte van oude gebouwen in Amsterdam en in de hutongs van Beijing. Met een huis-tuin-en-keukenmiddel vereeuwigde ze het verval en een geschiedenis die mogelijk op het punt staat te verdwijnen. Maar tegelijkertijd reinigde ze de ruimten doordat al het vuil in de soepele bleke pannenkoek werd geabsorbeerd.

Cityscape
Het meest omvattende en voor brede interpretatie vatbare derde thema is 'Cityscape'. Esther Jongsma weet het grote klein te maken door het probleem van koeling in gebouwen terug te brengen tot het niveau van een pan. Door het kookgerei te vatten in een jasje gevuld met nat zand kan ze de temperatuur zestien graden laten zakken en ook stabieler maken. 'Het is natuurlijk een metafoor', stelt Jongsma, die zich liet inspireren door de vele airco units die ze in Beijing aan de gevels zag hangen. 'Maar eigenlijk wil ik koks en architecten laten praten over dit onderwerp. Het gaat dan niet over een werkgebied maar over een thema.'
Alle producten die zich tot de stedelijke omgeving verhouden zijn te vangen onder de vlag Cityscape, maar sommige projecten gaan een stapje verder qua concept. Zoals The Incredible Shrinking Man, het doorlopende onderzoeksproject van Arne Hendriks. Hij bevraagt het alom omarmde ideaal van groei en afmeting, en dan vooral van het menselijke lichaam. Mensen die gedownsized zijn tot een halve meter verbruiken minder grondstoffen, hebben minder leefruimte nodig en zijn minder vatbaar voor kankers.
In Beijing concentreerde Hendriks zich op de rol van melk in het steeds langer worden van de wereldbevolking. 'China is de op twee na grootste producent van melk ter wereld', vertelt hij. 'Maar negentig procent van de bevolking is allergisch voor lactose.' Om die tegenstelling zichtbaar te maken liet Hendriks Chinese studenten de straat op gaan met borden en plakkaten waar teksten als 'happy without dairy' en 'hypo-lactasia' op staan. Het ziet eruit als een demonstratie, die de recente melkpoederschandalen in geheugen roepen, maar het is een viering.

  • The white whale door Studio Vacant NL

  • Jurgen Bey (Sandberg Instituut) met Li Degeng (Academy of Art & Design, Tsinghua University)

website

dev.stimuleringsfonds.nl