<
actueel / nieuws

Het Nieuwe Normaal

08 september 2011

Richard Florida voorspelt in zijn recente boek The Great Reset dat het zeker 20 jaar zal duren voordat we de huidige economische crisis te boven zijn. En dit proces zal gepaard gaan met een grootscheepse herinrichting van stedelijke regio's en infrastructurele netwerken.

Tekst: SfA

De dominantie van de financiële sector in de ruimtelijke inrichting is voorbij: deze heeft vooral geleid tot dislocatie van vastgoed. Op basis van vergelijkingen tussen verschillende stedelijke regio's toont Florida aan dat het Amerikaanse suburbane model, gebaseerd op extensieve consumptie en automobiliteit, ver over de houdbaarheidsdatum heen is. Dichte stedelijke regio's met een grote pluriformiteit en openheid staan er economisch het beste voor.

De directe koppeling tussen economische innovatie en ruimtelijke inrichting illustreert Florida aan de hand van historische analyses van de twee grootste crises in de VS. Deze markeren de overgangen van de agrarische naar de industriële samenleving en van de industriële samenleving naar de consumptiemaatschappij. Florida betoogt, dat we nu weer zo'n ingrijpende verandering van economie en samenleving meemaken. De mate waarin stedelijke regio's er in slagen om een creatieve economie te ontwikkelen, zal hun positie in het globale krachtenveld bepalen.

Creativiteit en innovatie zijn bestaansvoorwaarden voor zowel de industriële productie als de hele dienstensector. Creativiteit bepaalt het tempo van technologische innovatie. Maar ook de mate waarin organisaties er in slagen werknemers betekenisvol werk te laten doen. Alleen daardoor kunnen ze de meest talentvolle professionals aantrekken.

Nuchter constateert Florida dat het leven op overmatige kredieten niet langer houdbaar is. De zeepbellen knappen; tijd voor het Nieuwe Normaal. De tijd van grootse, conceptuele vergezichten is voorbij. We moeten volgens hem weer terug naar de principes van het Good Old Urbanism, zoals deze zijn beschreven door de – ook in Nederland weer herontdekte – Jane Jacobs: dichtheid, diversiteit, concentratie. Met fysieke ruimte voor ontmoeting en initiatief en de morele ruimte voor acceptatie en openheid.

De omslag van suburbanisatie naar concentratie is voor de VS veel ingrijpender dan voor de Europese steden. Niettemin is de heldere wijze waarop Florida vernieuwing van de economie koppelt aan stedenbouw en infrastructuur inspirerend. Want in Nederland vereist de omkering van groei en uitbreiding naar transformatie en verdichting, ook een ingrijpende systeemwijziging van de goed geoliede plannings- en bouwtraditie.

We staan voor de opgave om het functioneren van overheden, de vastgoedsector, de ontwerpsector en de bouwindustrie veel meer te richten op een nieuwe vorm van stedelijke ontwikkeling. Florida verwacht dat de innovatie bottom-up ontstaat. Die initiatieven zijn concreet, locatiespecifiek en hebben meteen effect. Dat zien we ook in Nederland. Maar ze zijn niet afdoende.