<
actueel / nieuws

Imago en Realiteit

24 april 2009

Binnenkort verschijnt het Beleidsplan 2009-2012 Een cultuur van ruimte maken II, IMAGO en REALITEIT. Janny Rodermond, directeur van het fonds, schetst tegen de achtergrond van de wereldwijde crises de beleidsthema's voor de periode 2009-2012.

Ons wereldbeeld kantelt. Sneller dan iemand had kunnen denken. Binnen een jaar is de gemiddelde Nederlander een kwart van zijn vermogen kwijtgeraakt. De welvaartsstaat heeft veel van haar glans verloren. Nog niet eens doordat de welvaartsval het alledaagse leven sterk beïnvloedt, maar vooral omdat het vertrouwen weg is. Niet is meer wat het leek. Banken en bouwers vragen steun van de overheid. Besturen van zorginstellingen, corporaties en onderwijs, die in opdracht van de overheid in meer of mindere mate marktconform waren gaan werken, raken het publieke vertrouwen kwijt. En het is onzeker hoe de samenleving en economie er uitzien nadat het 'geloof' in het marktdenken tot reële proporties is teruggebracht. Voor heel wat minder ingrijpende veranderingen is het land platgelegd door stakingen en demonstraties. Nu is er een bijna onuitgesproken consensus dat deze systeemcorrectie noodzakelijk is.

Herformulering prioriteiten
Het beleidsplan 2009-2012 dat het Stimuleringsfonds voor Architectuur een jaar geleden voorgelegd heeft aan de Raad voor Cultuur en de ministeries van OCW en VROM, heeft als titel: IMAGO en REALITEIT . Ook toen was immers al duidelijk dat er veel mis was in de wijze waarop de inrichting van Nederland is georganiseerd. Het imago van een land waarin de maakbaarheidtraditie floreert, kwam niet meer overeen met de realiteit. Architecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten kregen steeds minder mogelijkheden om hun publieke functie waar te maken. Bij het bouwen van woningen, scholen en zorginstellingen, bij het inrichten van de steden en publieke ruimten, kwam de bijdrage aan het optimaal functioneren van de samenleving steeds meer in de verdrukking. De crisis in de welvaartstaat dwingt ertoe maatschappelijke prioriteiten en verantwoordelijkheden opnieuw te formuleren.

Cultuurpolitieke visie SfA
Voor een succesvolle aanpassing van een samenleving aan nieuwe condities is het noodzakelijk om uit te gaan van de realiteit. Dat is minder vanzelfsprekend dan het in de praktijk lijkt. In een recent essay beschrijft Salman Rushdie dat 'ons wereldbeeld momenteel scheef aan de wand hangt'. Hij waarschuwt ervoor dat een samenleving voor langere tijd kan ontsporen wanneer bewerkingen en aanpassingen op verkeerde veronderstellingen zijn gebaseerd. De ontmaskeringen van scheve wereldbeelden, het benoemen van de verschillen tussen 'Imago' en 'Realiteit' is op gang gekomen. Dit kan zich niet beperken tot het benoemen van schuldigen voor de ontsporingen in het superkapitalisme. Maar ook door onze manier van denken, leven en waarderen te analyseren. Ontwerpers kunnen door hun brede kennis van het falen van de maakbaarheidmechanismen hieraan een stevige bijdrage leveren. Het Stimuleringsfonds voor Architectuur heeft het dichten van de kloof tussen imago en realiteit tot leidend thema gemaakt in haar werkzaamheden voor de periode 2009-2012.

Beleidsplan opvragen
Als u interesse heeft in het Beleidsplan 2009-2012 Een cultuur van ruimte maken II, IMAGO en REALITEIT, stuurt u dan een e-mail naar het fonds. U krijgt een exemplaar toegestuurd. sfa@archfonds.nl