<
actueel / nieuws

Interview Future Cities | Vijf portretten van wereldsteden

23 oktober 2019

Een modeontwerper uit Kinshasa, een chefkok uit Lima, een beeldend kunstenaar uit Yangon, een programmeur uit Medellín en een wereldberoemd danser uit Addis Abeba. Ze staan centraal in de vijfdelige interactieve documentairereeks 'Future Cities' omdat ze deel uitmaken van het hart van de creatieve cultuur in de explosief groeiende toekomstige wereldsteden waarin ze leven. Maar waarom ontving dit internationale project subsidie uit de Deelregeling Architectuur?

Het idee voor Future Cities ontstond naar aanleiding van een artikel over Vlisco dat journalist Stephanie Bakker en fotograaf Yvonne Brandwijk samen maakten voor de Volkskrant. Het verhaal van de Brabantse producent van exclusieve modestoffen die hun weg voornamelijk naar de Afrikaanse markt vinden, vertelden ze vanuit het perspectief van de fabriek in Helmond. In een tweede deel wilden ze graag de Afrikaanse kant belichten. Vlisco raadde hen aan naar Kinshasa te gaan, het toekomstige Parijs van Afrika. Vanuit onwetendheid reageerden ze met verbazing; mode was niet het eerste waarmee Stephanie Bakker en Yvonne Brandwijn de hoofdstad van Congo associeerden. Maar de stad bleek in veel meer opzichten in ontwikkeling en kwam voor op verschillende lijsten van groeisteden, zoals ook van McKinsey's Global Institute. In een rapport over wereldsteden van de toekomst plaatste het Kinshasa in de top twintig van 'hotspots of growth in 2025'.

open blik
'We waren heel nieuwsgierig', vertelt Stephanie Bakker. 'We vroegen ons af waarom Kinshasa op de lijst stond, maar waren ook verbaasd over een aantal andere steden waar we hier toch weinig over horen. Wat gebeurt daar? Wat doen ze goed? Welke betekenis heeft de culturele en creatieve ontwikkeling? Als je het hebt over verstedelijking gaat het vaak over de negatieve aspecten. Maar het brengt ook veel positiefs met zich mee en kan in breed opzicht een vliegwiel in gang zetten.'
Geïnspireerd door journalistieke experimenten van The Guardian en The New York Times, wilden de twee hun productie breder trekken dan portretten voor de krant. Ze kozen, gebruikmakend van foto, film, geluid en tekst, voor een multimediale aanpak die moest uitmonden in een website rond het project. Om hun plannen te kunnen realiseren vroegen ze succesvol subsidie aan bij de Non-fictie Transmediaregeling, die inmiddels is vervangen door de regeling Immerse\Interact. 'We zijn als eerste naar Kinshasa gegaan, op zoek naar de ziel van de stad. Dat opende alle deuren. Hetzelfde was het geval in de andere steden. Zo konden we van binnenuit portretten maken over dromen, ambitie en vooruitgang.'


  • aandacht
    Nadat de eerste resultaten naar buiten kwamen toonde Pakhuis de Zwijger al snel interesse in Future Cities. 'Ze herkenden veel in ons project en richtten zich in hun programmering net als wij op veranderaars, maar dan op nationaal en Europees niveau. Dat wij dat deden op wereldniveau, in steden op verschillende continenten, trok hun aandacht en we werden uitgenodigd een serie lezingen te geven.' Deze interesse en mogelijkheid om de resultaten te presenteren aan een relevant publiek waren reden om voor een tweede keer een subsidieaanvraag te doen bij het Stimuleringsfonds, maar nu bij de Deelregeling Architectuur. 'De interesse was bovendien breder. Ook de VN was geïnteresseerd en nodigde ons uit voor hun Habitat III-conferentie in Quito. Die accepteerden we, op voorwaarde dat de hoofdpersonen uit ons project mee konden en een podium kregen. Ook bij We Make The City in Amsterdam kregen ze een rol in verschillende meetups en talks. Alle aandacht verruimde de blik van onze protagonisten enorm.'
    'Het hierheen krijgen van de mensen ging trouwens niet vlekkeloos, dat stak me wel', voegt Stephanie Bakker toe. 'Het was moeilijk om de visa rond te krijgen. Maar de mensen uit ons project zien kansen in hun eigen land en willen zich helemaal niet hier vestigen. “Daar ben ik al op weg om iemand te worden, hier moet ik achter in de rij aansluiten”, zeiden ze. Pijnlijk was ook de ontmoeting van twee ambitieuze jongeren uit Lima met Nederlandse dropouts die een weekendschool volgden. Ze konden niet geloven dat hun Nederlandse leeftijdgenoten geen dromen hadden, terwijl hier juist alle kansen liggen.'

    'Het is belangrijk om dat creatieve hart te koesteren en uit te bouwen.'


    effect
    Ze zien dat de verspreiding van hun project heel organisch gaat en dat ook de hoofdrolspelers hierin een belangrijke rol spelen. Future Cities toont aan dat culturele en creatieve ontwikkeling zorgt voor een basis en duurzame ontwikkeling van steden. Het Unesco-rapport 'Culture for Sustainable Urban Development' onderstreept ook deze relatie. 'Migratie leidt vaak tot synergie en een veelheid aan nieuwe ideeën. Als het op één vlak goed gaat, vertaalt zich dat doorgaans naar andere sectoren. Het is belangrijk om dat creatieve hart te koesteren en uit te bouwen. Dat appel doet onze webdocumentaire ook aan besturen van groeisteden in kwetsbare landen met jonge economieën. Geef niet toe aan die eerste neiging om culturele initiatieven plaats te laten maken voor ogenschijnlijk economisch meer aantrekkelijke projecten en denk goed na over de groei van je stad.'

    Die nadruk op het belang om juist ook in exponentieel groeiende steden na te denken over stedenbouw is een van de rederen dat Future Cities past binnen de Deelregeling Architectuur. In de steden die centraal staan, is nooit rekening gehouden met die groei en nooit nagedacht over een goede inrichting van de stedelijke omgeving. Dat is altijd organisch gegaan. Alle verzamelde informatie werd bovendien via een website maar ook via de lezingen en meetups naar Nederland gehaald en was daarmee toegankelijk voor het veld. Future Cities past ook binnen de regeling omdat het project het belang van ontwerp in Nederland promoot, met positieve verhalen actuele problematiek onder de aandacht brengt en het gesprek opent over oplossingen.

    Nieuwsgierig naar de verhalen uit Kinshasa, Lima, Yangon, Medellín en Addis Abeba? Ga dan naar futurecities.nl.