<
actueel / nieuws

Inzichten in mogelijkheden en noodzaak Creative Commons

02 juli 2019

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie wil zich ter voorbereiding van de nieuwe beleidsperiode 2021-2024 oriënteren op de kansen en uitdagingen van het gebruik van Creative Commons licenties binnen de organisatie. Wat betekent dat voor de werkwijze van het fonds? En wat betekent het voor aanvragers? Maarten Zeinstra en Sebastiaan ter Burg van Vereniging Open Nederland gaven tijdens een workshop fondsmedewerkers inzicht in de manier waarop de Creative Commons licentie mogelijkheden biedt om kennis en creativiteit te delen.

Als je gebruik maakt van creatieve producties van anderen krijg je te maken met het auteursrecht. Dat kan betekenen dat je nog jaren moet wachten voordat het materiaal vrij komt voor hergebruik. Tenzij er sprake is van een Creative Commons licentie waarmee de auteur, kunstenaar of creatieve maker regelt in hoeverre je zijn of haar werk vrij mag gebruiken of vrij gebruiken onder bepaalde voorwaarden.

intellectueel eigendom
Met een Creative Commons-licentie behoud je al je rechten, maar geef je aan anderen toestemming om je werk te verspreiden, met anderen te delen of bij sommige licenties ook om het werk te bewerken. Het aanbieden van je werk onder een Creative Commons-licentie betekent niet dat je je auteursrechten opgeeft. Zonder een Creative Commons-licentie zou iedereen expliciet toestemming aan je moeten vragen voor gebruik van je werk. Met een Creative Commons-licentie kan je in een keer aan iedereen duidelijk maken onder welke voorwaarden ze je werk mogen gebruiken zonder dat er telkens toestemming nodig is.

Er zijn zes (gratis) standaardlicenties beschikbaar, waarmee de auteursrechthebbende bepaalt in welke mate zijn of haar werk verder verspreid mag worden, en onder welke voorwaarden dit mag. Dat zijn bijvoorbeeld:

verplichte naamsvermelding
hergebruik mits voor niet-commerciële doeleinden
geen afgeleide werken, wat wil zeggen dat het niet is toegestaan dat anderen jouw werk gebruiken als basis voor nieuw materiaal
gelijk delen, je geeft anderen de gelegenheid om van jouw werk afgeleid materiaal te maken onder de voorwaarde dat zij het onder dezelfde licentie vrijgeven als het originele werk
  • Presentatie door Maarten Zeinstra Foto: Sebastiaan ter Burg


  • fondsen en CC licenties
    Internationaal werken steeds meer fondsen met Creative Commons licenties. Een van de bekendste fondsen is de Bill & Melinda Gates Foundation. Zij beschrijven hun transparante werkwijze op basis van de Creative Commons uitgangspunten:
    publicaties zijn online vindbaar en toegankelijk
    publicatie gebeurt op Creative Commons naamsvermelding 4.0 voorwaarden
    de stichting zal de nodige vergoedingen betalen
    publicaties zijn direct open en toegankelijk
    gegevens die ten grondslag liggen aan gepubliceerde onderzoeksresultaten zullen direct toegankelijk en open zijn

    vervolg
    In de workshop hebben de fondsmedewerkers de kansen en uitdagingen van het gebruik van Creative Commons licenties voor het fonds verkend. Deze inzichten zullen van pas komen, als we de mogelijkheid onderzoeken om het gebruik van Creative Commons licenties aan de regelingen toe te voegen.

    In Nederland wordt Creative Commons vertegenwoordigd door de vereniging Open Nederland. Open Nederland is een netwerk van mensen die zich met het vrij (open) beschikbaar stellen van informatie, kennis en cultuur bezighouden.


    Foto's: Sebastiaan ter Burg. De foto's zijn door Sebastiaan gepubliceerd als CC BY 4.0.