<
actueel / nieuws
  • De workshoplocatie in Cascina Corte San Giacomo

Milaan boerderijstad

13 januari 2016

Milaan is de stad van design en fashion. Toch heeft de hoofdstad van Lombardije ook een rijke agrarische geschiedenis: middenin woonwijken vind je er nog oude boerderijen. Afgelopen zomer zocht een internationaal gezelschap van jonge architecten naar manieren om die een tweede leven te geven.

In de zomer van 2015 namen ze een week lang 's ochtends de metro naar de boerderij. Dat klinkt onwaarschijnlijker dan het is: in Milaan zijn in de loop der jaren wel vijftig boerderijen opgeslokt door de stad. Jonge architecten, stedenbouwers, landschappers, agrariërs en economen bogen zich tijdens New Farms for Expo over de vraag hoe die boerderijen – cascine in het Italiaans – een tweede leven kunnen krijgen. New Generations organiseerde dit event tijdens de EXPO 2015, met het toepasselijke thema 'voedsel voor de planeet'. De boerderijen voorzagen de Milanezen van oudsher van voedsel. Maar nu staan er veel leeg en zelfs op instorten. Op andere wonen nog boeren die steeds meer moeite hebben om rond te komen.


  • Expo op het erf
    Hoe kun je de oude boerderijen in de stad een nieuwe toekomst geven? De organisatoren nodigden internationale experts uit om workshops te komen geven waarin dit vraagstuk vanuit verschillende invalshoeken werd benaderd. Architect Thomas Dieben van het Amsterdamse bureau KRFT was er één van. Samen met twee Italiaanse economen, Giulia Pesaro en Dario Musolini, leidde hij de workshops over de economische kant van het verhaal. 'De opdracht aan de studenten was om uit te zoeken wat nou precies de waarde van deze bijzondere situatie is: een boerderij in de stad,' aldus Dieben. 'Hoe kun je die weer gaan exploiteren zodat het voortbestaan niet afhankelijk wordt van een subsidiepotje?' De groep kwam bijvoorbeeld met het idee om de EXPO verspreid door de stad voort te zetten op de boerenerven. Daarmee deden ze meteen wat aan de kritiek op de tijdelijke gigantische paviljoens van de EXPO die niet echt in het teken van duurzaamheid stonden. 'Stel je voor dat je het Chinese paviljoen op het erf van een boerderij zet, en het Duitse paviljoen weer op een ander erf: dan creëer je een netwerk van toeristische attracties die wel tien jaar meegaan in plaats van zes maanden en tegelijkertijd een buurtfunctie kunnen vervullen.'
    Een andere groep studenten had een zelfvoorzienend hotelconcept bedacht, met twee of drie losstaande hotelkamers op de verschillende landerijen. 'In dat concept kan de boer gewoon blijven boeren, die hoeft alleen maar 's ochtends voor het ontbijt te zorgen met ingrediënten van eigen land.'
  • Presentatie van de groep Urban Metabolism


  • Spin-off
    Het zijn maar twee van de vele geopperde voorstellen in de workshop economie. Bovendien waren er meer workshops die door een Nederlands-Italiaans team werden gegeven. Zo was Jan Jongert van Superuse Studios samen met Inge Vleemingh van de universiteit Wageningen betrokken bij sessies over de positie van de boerderijen in het stedelijk metabolisme. En in de storytelling-bijeenkomsten werkte urbanist Michiel van Iersel van Non-fiction samen met de creative strategist Valentina Paruzzi en hun studenten aan een mentale business case. Dat ging niet om de ruimtelijke opgave, maar om het verhaal achter de boerderijen: door dat op de kaart te zetten zou je collectieve verantwoordelijkheid kunnen creëren voor hun voortbestaan.
    In januari 2016 werd het rapport gepubliceerd waarin alle bevindingen en ideeën terug te zien zijn. Dieben: 'Het zou mooi zijn als die week in de zomer een spin-off is geweest voor het opstarten voor een aantal concrete projecten. Er waren zowel boeren als gemeenteambten aren aanwezig bij de eindpresentatie, ik hoop dat we ze hebben kunnen inspireren.'

    Beelden: AlessandraDi Consoli
  • Debat tijdens het multidisciplinaire deel

  • Groep New Economies

  • Workshop New Farms for EXPO

  • Presentatie New Brand & Storytelling

  • New Farms for EXPO

  • Presentatie Jeroen Zuidgeest MVRDV

  • De deelnemers en tutor

  • Presentatie van de consul generaal David P.M. de Waal

  • Fietsexcursie over het platteland

website

www.newfarms.eu