<
actueel / nieuws

Open Oproep: Strategieën voor programmatische stedenbouw

07 oktober 2010

In de afgelopen jaren is de ideologie van de maakbare samenleving in diskrediet geraakt. Door decentralisatie van bevoegdheden en privatisering van voorheen publieke functies is de besluitvorming, regelgeving, financiering, uitvoering en het beheer van collectieve en publieke voorzieningen verbrokkeld en verbureaucratiseerd. Het SfA heeft in de afgelopen jaren ondermeer onderzoek gedaan naar de kwaliteit van de huisvesting binnen het onderwijs en de zorg. Gebleken is dat maar heel weinig gemeenten beschikken over een integrale visie op de huisvesting van publieke en collectieve voorzieningen.

Maatschappelijk vastgoed
In de komende jaren zullen de budgetten voor collectieve en publieke voorzieningen afnemen, terwijl de (ver)bouwopgave ondermeer in de onderwijs- en zorgsector, sport en cultuur, transport en publieke ruimte groot zal blijven. Daarom is het van belang dat gemeenten en regio's intelligente, innovatieve strategieën ontwikkelen. Dat kan beginnen met nauwkeurig inventariseren van de kwantiteit en kwaliteit van de bestaande gebouwen en voorzieningen. Maar het vergt ook het ontwikkelen van programmatische en ruimtelijke scenario's, visies op coalities met andere maatschappelijke partners en ontwerpend onderzoek naar de mogelijkheden van hergebruik van bestaande bebouwing. Daarbij kan ook de leegstand van panden en de krimp in stedelijke en landelijke gebieden worden betrokken.

Strategieën ontwikkelen
Het ontwikkelen van nieuwe ruimtelijke visies op het programma van stad en regio biedt kansen voor het versterken van stadscentra, wijken en dorpen. Dit vraagt ook om innovatieve combinaties van functies, om nieuwe vormen van opdrachtgeverschap en coproductie en andere vormen van financiering, beheer en exploitatie.
Een van de doelstellingen van het programma stedenbouw, dat het SfA in de periode 2010-2012 uitvoert, is het vernieuwen van de verbinding tussen stedenbouw en het programma van stad en samenleving.

Oproep
Het SfA roept ontwerpers op om voorstellen in te dienen voor het ontwikkelen van strategieën om deze samenhang te vernieuwen, met oog voor de huidige en toekomstige economische en maatschappelijke condities. In hoeverre kan en moet stedenbouw bijdragen aan het beter functioneren van de samenleving? Heeft de stad als 'emancipatiemachine' nog toekomst? Is stedenbouw katalysator van nieuwe ontwikkelingen of past haar een bescheiden rol als 'tuinier'?

Procedure
Tot en met 18 november 2010 kunnen voorstellen voor een ontwerpend onderzoek worden ingediend bij het Stimuleringsfonds voor Architectuur, ter attentie van Maarten Tas: m.tas@architectuurfonds.nl Voor het voorstel kan geen gebruik gemaakt worden van de aanvraagformulieren voor de reguliere subsidies. Op de website van het fonds staat hier uitgebreid omschreven aan welke (formele) eisen het voorstel moet voldoen.

Voor de inhoudelijke beoordeling omvat een voorstel minimaal een heldere, beknopte omschrijving van:

Nadere definiëring van de probleemstelling en de onderzoeksopgave
Beknopte omschrijving van de onderzoeksaanpak: op welke wijze worden kennis en inzichten ontwikkeld en welke partijen zijn betrokken
Interdisciplinaire aanpak: welke andere disciplines of professionals zijn betrokken
Korte beschrijving van de opleiding, achtergrond en ervaring van degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het onderzoek

Aanbevolen wordt:
Andere disciplines die zich bezighouden met het programma van de stad te betrekken
Indien van toepassing, de Nederlandse situatie te spiegelen aan wat internationaal toonaangevend is op dit gebied.

Voor 22 december 2010 selecteert het SfA samen met Paul Gerretsen, werkzaam bij de Vereniging Deltametropool, maximaal vijf onderzoeksvoorstellen. Per voorstel stelt het fonds een bedrag van maximaal € 7.500,- beschikbaar om dit verder uit te werken tot een goed onderbouwde subsidieaanvraag voor de Deelregeling Stedenbouw.

Bij de selectie wordt vooral gelet let op de vraagstelling, de aanpak van het voorgestelde onderzoek en de daarbij betrokken deskundigheid. Over de afwijzing van individuele voorstellen kan niet worden gecorrespondeerd.

Na afronding van het gehele ontwerpend onderzoek zal het SfA zich inspannen om in samenwerking met de onderzoeksteams de resultaten publiek te maken.