<
actueel / nieuws

Populisme in het architectuurdebat

02 juli 2009

Het beleidsplan 2009-2012, Een cultuur van ruimte maken II, IMAGO en REALITEIT, was in de afgelopen weken goed voor een zogenaamde expertdiscussie op het weblog van NRC. Janny Rodermond, directeur SfA, reageert.

De trend om ontevreden of gefrustreerde burgers ruimhartig een podium te bieden in de media heeft ook de opiniepagina's van NRC Handelsblad bereikt. In een artikel met de kop 'Bedrijf geen propaganda met staatsgeld. Architectuurfondsen zijn als DDR.' beschuldigt architect Paul Dijkman het Stimuleringsfonds voor Architectuur en het NAi van dictatoriale praktijken, waarbij overheidsgeld ten onrechte alleen zou worden aangewend voor het bevorderen van modernistische architectuur. De oplossing is volgens Dijkman dat minister Plasterk ingrijpt en de helft van de budgetten van deze instituten benut voor het opzetten van een aparte instelling voor het bevorderen van traditionele en organische architectuur.

Publiek debat over het functioneren van de cultuurinstellingen is prima. Van een kwaliteitskrant mag echter worden verwacht dat de redactie op de hoogte is van de hoofdlijnen van het cultuurbeleid. Het streven naar culturele diversiteit is al sinds het bewind van staatssecretaris Rick van der Ploeg een van de belangrijkste speerpunten van het cultuurbeleid. In de afgelopen vijf jaar (2003-2008) heeft het Stimuleringsfonds voor Architectuur ruim zeven miljoen euro subsidies verstrekt voor het bevorderen van de belangstelling voor de cultuurhistorie bij opdrachtgevers, overheden en ontwerpers. Jaarlijks gaat verder ruim een miljoen naar onafhankelijke architectuurcentra, die volgens eigen inzichten in steden en regio's het debat over architectuur organiseren. De rest, nog geen twee miljoen per jaar, gaat naar (ontwerpend) onderzoek, publicaties, audiovisuele producties en tentoonstellingen.

Een indeling van architectuur en stedenbouw in drie stromingen (modernistisch, traditioneel is organisch) is al lang achterhaald. De diversiteit in de uiterlijke kenmerken van architectuur laat zich niet meer vangen in zo'n keurslijf. Dat traditionele architectuur anders dan modernistische architectuur huiselijk en communicatief zou zijn, is een misvatting. Achter veel traditionele gevels gaan dezelfde rationele woningplattegronden schuil als achter modernistische gevels.

Het fonds pleit juist voor diversiteit. Niet vanwege de stijldiscussie. Maar omdat veel nieuwbouwprojecten, zeker in de nabije toekomst, een plek moeten krijgen in bestaand stedelijk of waardevol landschappelijk gebied. Dat betekent iedere keer weer maatwerk. Qua programma, qua organisatie van het opdrachtgeverschap, qua financiering, qua stedenbouwkundige inpassing en qua architectuur.

Het fonds zet zich daarnaast in voor maatschappelijk relevante vraagstukken. Daarbij hoort het versterken van de inclusieve stad; het toegankelijk maken van wonen, werk, onderwijs, zorg en cultuur voor alle geledingen van de samenleving, ongeacht inkomen, afkomst of religie. Daar valt werk te verrichten, voorbij het beperkende blikveld van stijlopvattingen.

Weblog NRC