<
actueel / nieuws

Selectie Open Oproep Stadslabs

10 januari 2017

In september 2016 schreef het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voor het derde achtereenvolgende jaar een Open Oproep uit gericht op Stadslabs. Onder de titel Samen werken aan dorp, stad en land werden initiatiefnemers van stadslabs en andere lokale samenwerkingsverbanden uitgenodigd voorstellen in te dienen voor het opzetten, dan wel doorontwikkelen en professionaliseren van initiatieven waarin zowel traditionele als nieuwe stadmakers op vernieuwende wijze samen aan oplossingen voor urgente ruimtelijke opgaven werken.

De oproep, uitgeschreven in het kader van de Actieagenda Architectuur en Ruimtelijk Ontwerp (AARO), leverde 99 voorstellen op. Bij de beoordeling en selectie van voorstellen heeft het fonds zich laten adviseren door Pieter Klomp (teamleider Stadsdelen DRO Amsterdam), Saskia Beer (ZO!City en oprichter Glamourmanifest) en Bas van der Pol (programmamaker AIR).

De voorstellen dienden zowel inzicht te geven in de specifieke opgaven waaraan wordt gewerkt als in organisatievorm, betrokken expertise, coalitiepartners en activiteiten die worden georganiseerd. Bij de beoordeling van de voorstellen hebben de adviseurs met name gelet op de relevantie van de vraagstelling en het plan van aanpak in relatie tot de uitvraag, de bij het voorstel betrokken deskundigheid, het inhoudelijke en financiële draagvlak van de samenwerkende partijen en de consistentie tussen deze onderdelen.

Onder de inzendingen bevonden zich 15 voorstellen van labs die bij de vorige twee open oproepen voor stadslabs waren ondersteund. Voor de beoordeling van deze voorstellen was het van belang dat een duidelijke doorontwikkeling en professionalisering van het initiatief werd omschreven. Bovendien was gevraagd te specificeren hoe de door hen ontwikkelde kennis en ervaring binnen het Stadslab kennisnetwerk kon worden gedeeld.

Selectie voorstellen
De adviseurs kwamen tot een selectie van 14 voorstellen, die zij boven de andere inzendingen hebben verkozen. Vier daarvan hebben betrekking op de doorontwikkeling van een reeds eerder door het fonds ondersteund stadslab. De andere tien voorstellen zorgen voor een uitbreiding van het netwerk van stadslabs.

De selectie is als volgt:

Vervolgprojecten:

Breda: Stadslab Breda - Doorontwikkeling Stadslab Breda
Castricum: Dorpslab Castricum
Leiden: Impact Lab - Professionalisering Stadssessies
Rotterdam: Stichting KOOL - Stadslab Cool-Zuid
Nieuwe projecten:
Amsterdam: JEBC - Amsterdams Stadslab Winkelstraat Ontwerpen
Amsterdam: Stichting Nieuw en Meer - Stadslab Landtong Nieuwe Meer
Arnhem: Bewonersplatform Spijkerkwartier Arnhem - Pilotproject Spijkerkwartier Arnhem
Den Haag: dnadn - cars4space
Rijnenburg: AM Landskab - Schuurlab Rijnenburg (gemeente Utrecht)
Schiedam: The Patching Zone - LAB85
Utrecht: Rotsoordbrug - Nieuw opdrachtgeverschap: Samenwerken met bewoners
Venlo: Museum van Bommel van Dam - CALL: Circular Art Lab Limburg
Vlissingen: The Cloud Collective - Stadslab aan de Schelde
Westellingwerf: Laurens Boodt Architect en Elisabeth Boersma PlanB - Ruilverwoning

Deze geselecteerde labs richten zich op actuele opgaven rondom leegstand in binnenstedelijke gebieden, huisvestingsopgaven en mobiliteit, maar ook op krimp en ruimtelijke opgaven in dorpen en buiten stedelijke gebieden. Zij beschikken over aantoonbaar lokaal draagvlak, gaan interessante samenwerkingen aan en betrekken relevante expertises. Ontwerpers vervullen daarbij vaak een intermediaire rol. Bij vervolgvoorstellen van eerder ondersteunde stadslabs is er sprake van ontwikkeling en reflectie, waarin aandacht wordt besteed aan het documenteren van werkwijzen en methodieken en het toegankelijk maken van opgedane kennis en ervaring.

Algemene indruk
De adviseurs spreken hun waardering uit voor de enorme energie die in Nederland aanwezig blijkt te zijn rondom het fenomeen 'stad-maken'. Net als vorige twee jaren viel het de adviseurs bij de beoordeling op dat er in veel steden behoefte blijkt te bestaan aan stadslabs en andere werkvormen, waarin top-down en bottom-up partijen elkaar rondom urgente opgaven kunnen uitdagen en ontmoeten. De inzendingen komen vanuit heel het land, ook uit regio's waar vanuit bij voorgaande edities nauwelijks voorstellen zijn ingediend. Ze laten bovendien een zeer divers beeld aan centrale vraagstukken zien. Sommige voorstellen zijn vooral ruimtelijk, andere meer sociaal-maatschappelijk. Veel voorstellen zijn gericht op hele specifieke opgaven rondom lokale betrokkenheid en eigenaarschap, terwijl andere inzendingen wat grotere stedelijke thema's centraal stellen. Sommige labs zijn direct vanuit lokale overheden opgezet en ontwikkelen een toekomstvisie voor de ontwikkeling van een bepaald gebied. Andere kiezen voor een activistische aanpak, waarmee ze via tijdelijke en soms meer permanente fysieke ingrepen alternatieve maar breed gedragen ontwikkelingen voorstellen, waarmee ze positief willen bijdragen aan de kwaliteit van hun leefomgeving.

Beeld: Stichting Nieuw en Meer - Stadslab Landtong Nieuwe Meer, Amsterdam