<
actueel / nieuws

Terugblik bijeenkomst Architectuur

13 oktober 2014

Het Stimuleringsfonds organiseerde op 1 oktober een publieke bijeenkomst over de veranderende architectuurpraktijk. Vragen die centraal stonden, waren onder meer: welke tendensen en benaderingen zijn er momenteel binnen de architectuurpraktijk te onderscheiden? Hoe is de wisselwerking tussen kennisontwikkeling en praktijk? En welke bijdrage kan het Stimuleringsfonds leveren aan de ontwikkeling van het steeds breder wordende werkterrein van architectuur. Zie hier een terugblik en de complete videoregistratie van de bijeenkomst.

De belangrijkste aanbevelingen voor het fonds tijdens het debat onder leiding van Ruben Maes op een rij:

Intensiveer de relatie tussen ontwerpers en (semi-)publieke opdrachtgevers
Bouw aan een netwerk rondom actuele en toekomstige maatschappelijke thema's
Bied maatwerk aan voor de verscheidenheid van projecten
Geef aandacht voor talentontwikkeling
Organiseer kwalitatief debat en reflecteer op de praktijk

Doorstart
Janny Rodermond stipte tijdens de introductie aan dat het Stimuleringsfonds voor Architectuur een doorstart heeft gevonden in het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Zij gaf een toelichting op de beschikbare budgetten voor deze beleidsperiode (2013 – 2016). En vertelde over thema's en projecten die volgen uit het AARO programma (Actie-agenda Architectuur en Ruimtelijk Ontwerp). Een meerjarig programma dat het Stimuleringsfonds uitvoert in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Janny benadrukte het belang van projecten die zich bevinden op het snijvlak van cultuur, economie en maatschappij, volgens haar is dit inherent aan de praktijk van de architectuur. De Deelregeling Architectuur biedt mogelijkheden voor ontwerpers om zelf met voorstellen hiervoor te komen.

Ervaring sprekers
Ruimtelijk denken op verschillende schaalniveaus en thematieken is eigen aan het vak. Dat is de ervaring van Rick ten Doeschate van ontwerpers collectief The Cloud Collective, Marnix van der Meer, partner Zecc Architecten en Marco Vermeulen, oprichter van Studio Marco Vermeulen. Zij voedden het debat door te vertellen over hun benadering van de praktijk.
Rick onderschreef het belang van samenwerken met andere experts aan complexe opgaven om te komen tot een innovatief en overtuigend eindproduct. Daarbij ziet hij de rol van de ontwerper als die van initiator, verbinder en 'verbeelder'.
Marnix pleitte voor bouwend onderzoek, waarin het experiment plaatsvindt tijdens de bouw. Om tot de essentie van de opgave te komen is de relatie met de opdrachtgever cruciaal. Dit op zichzelf vraagt om onderzoek.
Marco vertelt hoe hij als ruimtelijk ontwerper een bijdrage levert aan een actueel onderwerp: Biobased Economy. Door zijn brede rol ziet hij kans om bij verschillende partijen, waaronder toekomstige opdrachtgevers, aan tafel te schuiven en het belang van een ruimtelijke benadering onder de aandacht brengen.

Ontwerponderwijs
Na de pauze spraken Aglaée Degros van Artgineering en Jarrik Ouburg, Office Jarrik Ouburg. Beiden geven naast hun praktijk vorm aan het ontwerponderwijs. Aglaée sprak zich kritisch uit over de kloof tussen ontwerponderwijs en praktijk. Vanuit haar internationale praktijk en docentschap aan Europese onderwijsinstellingen constateert zij dat ontwerpers veelal worden opgeleid tot 'klassiek' architect. Een gevolg daarvan is dat het maatschappelijk gerelateerd ontwerpend onderzoek onderbelicht blijft. Terwijl ontwerpers juist in staat moeten zijn om de maatschappelijke opgave te articuleren en daarmee de ontwerpvraag scherp te stellen.
Jarrik geeft aan dat de Academie van Bouwkunst daarin beter slaagt, omdat de academie functioneert als netwerkschool. Vraagstukken uit de ontwerppraktijk van docenten worden ingebracht voor onderzoek door de studenten. Hij geeft wel aan dat er behoefte is aan een kennisverdieping en netwerkverbreding van recent afgestudeerden in de praktijk.

Conclusie
Het Stimuleringsfonds herkent de thema's van de middag uit de eigen praktijk en neemt de aanbevelingen mee in het opstellen van activiteiten voor 2015. Zo ziet zij kansen in het bouwen van een kennisnetwerk rondom actuele en maatschappelijke thema's door aandacht te besteden aan het ontsluiten van de resultaten van afgeronde projecten.
Het fonds voert, in opdracht van ministeries OC&W en I&M, een meerjarig programma uit over innovatieve vormen van opdrachtgeverschap. Hierin ziet zij mogelijkheden om vorm te geven aan het intensiveren van de relatie tussen ontwerpers en opdrachtgevers met een maatschappelijk belang.
Daarnaast is het Stimuleringsfonds voornemens een cahier uit te brengen waarin aandacht wordt besteed aan actuele thema's die het fonds signaleert uit de praktijk van aanvragers binnen de Deelregelingen Architectuur, Vormgeving en E-cultuur. Hierin ziet zij mogelijkheden om kwalitatief debat en reflectie op de praktijk aan te jagen.

Dit publieke debat was de derde in een reeks publieke debatten over de verschillende werkterreinen van het Stimuleringsfonds. Er is een videoregistratie van deze middag gemaakt. Kijk hier de registratie van het deel vóór de pauze en het deel na de pauze.

Fotografie: Tim van Bentum

  • Introductie directeur Janny Rodermond

  • Rick ten Doeschate - The Cloud Collective

  • Moderator Ruben Maes in gesprek met het publiek

  • Marco Vermeulen - Studio Marco Vermeulen

  • Maes in gesprek met Jarrik Ouburg

  • Aglaée Degros - Artgineering & Roland Rainer ch. Academy of fine arts Vienna

  • Jarrik Ouburg - Office Jarrik & Ouburg & Academie van Bouwkunst Amsterdam