<
actueel / nieuws

Terugblik werkbijeenkomst stadslabs

11 maart 2015

Op vrijdag 27 februari organiseerde het Stimuleringsfonds een eerste werkbijeenkomst voor de 17 stadslabs die zij ondersteunt vanuit de open oproep Experimenteren met Stadslabs. Stadslabs zijn vrije organisatievormen waarin collectieven van bewoners, ontwerpers en andere professionals in samenwerking met lokale overheden en bedrijven experimenteren met 'stad maken'.

Deze bijeenkomst vormde het startpunt voor de opbouw van een kennisnetwerk rondom de geselecteerde stadslabs, met als doel hun professionele ontwikkeling te stimuleren. De bijeenkomst vond plaats in de Hofpoort Toren in Rotterdam. Dit voormalige Shell-kantoor staat vanaf de jaren '90 grotendeels leeg en wordt nu door De Dépendance, een van de geselecteerde initiatieven, geprogrammeerd om het omliggende gebied tot ontwikkeling te brengen.

De middag begon met een reeks korte presentaties waarin de diversiteit van de stadslabs sterk naar voren kwam. De labs liggen verspreid over het hele land en richten zich zowel op de stad als op het landelijke gebied. Daarnaast stellen ze zeer uiteenlopende locaties en gebouwen of ruimtelijke opgaven en maatschappelijke thema's centraal. Sommige labs hebben veel ervaring, andere zijn pas recent opgericht, maar ze kiezen stuk voor stuk voor een activistische aanpak. Na deze presentaties zijn alle deelnemers in deelsessies met elkaar in gesprek gegaan om nader kennis te maken en ervaringen uit te wisselen. De middag leverde een aantal belangrijke inzichten op.

Onafhankelijke positie

De deelnemende stadslabs houden zich allemaal bezig met de vraag hoe hun agenda's en activiteiten zich verhouden tot die van lokale overheden en andere belanghebbende partijen. Steeds wordt daarbij het belang van een onafhankelijke positie benadrukt. Hun onafhankelijke positie speelt namelijk een belangrijke rol in het verbinden van burgerinitiatieven, gemeentelijke diensten en bestuurlijke agenda's. Vanuit hun onafhankelijke positie en activistische houding kunnen ze vernieuwing teweegbrengen en nieuwe regelgeving beïnvloeden.

Communicatie essentieel

Stadslabs dienen over relevante netwerken te beschikken, die ze kunnen inschakelen om urgente ruimtelijke vraagstukken te agenderen. Communicatie is een essentieel onderdeel in het opbouwen van die netwerken. Tijdens deze bijeenkomst kwamen diverse communicatiemethodes ter sprake. Communicatie via fysieke aanwezigheid, het organiseren van publieke debatten, het opzetten van digitale platforms en andere meer innovatieve vormen van mediagebruik zijn belangrijk voor het vergroten van de zichtbaarheid van de stadslabs, het creëren van draagvlak en het versterken hun verbindende rol.

Toekomst voor stadslabs
Stadslabs zijn onderdeel van een grotere beweging, ze zijn in het gat gesprongen dat ontstond toen meer traditionele opdrachtgevende partijen zich terugtrokken uit de stedelijke ontwikkeling. Daardoor vervullen ze nu zowel in steden als in dorpen een bijzondere rol bij culturele programmeringen en ruimtelijke ontwikkelingen. Open oproep adviseur Pieter Klomp (afdelingshoofd DRO Amsterdam) geeft aan dat stedelijke ontwikkeling waarin burgerinitiatief een rol speelt zich tot nu toe positief heeft bewezen. Hij noemt het dan ook onwaarschijnlijk dat gemeenten bij economisch herstel volledig teruggrijpen naar traditionele methoden, al was het alleen maar doordat veel traditionele partijen niet meer bestaan of niet meer kunnen investeren. Hij verwacht dat vanuit traditionele methoden en recente ervaringen met stadslabs een nieuwe gecombineerde aanpak voor stedelijke ontwikkeling zal ontstaan. Tijdens deze bijeenkomst ook wel middle-up-down genoemd.

Vervolgtraject
Na deze bijeenkomst zal het fonds nog een aantal formele en informele momenten voor kennisdeling organiseren. Halverwege juni organiseert het fonds een stedenbouwsymposium, waarin onder andere aandacht wordt besteed aan projecten die vanuit de AARO-programma's zijn ondersteund. De stadslabs zullen dan de door hun geagendeerde opgaven presenteren. Verder zal het fonds in oktober een speciale stadslabmanifestatie organiseren, waarin de verwachte resultaten centraal zullen staan. Tot slot zet het fonds een breed communicatietraject op, waarmee meer bekendheid voor stadslabs zal worden gegenereerd. Ze is hierover in gesprek met de VPRO, die mogelijk als mediapartner van het Stimuleringsfonds zal optreden.

Deze werkbijeenkomst vond plaats naar aanleiding van de Open Oproep Experimenteren met Stadslabs die het Stimuleringsfonds uitschreef in het kader van het AARO-programma Innovatieve vormen van opdrachtgeverschap, dat zij uitvoert namens de ministeries van IenM en OCW.

Videoregistratie
Het eerste deel van de videoregistratie bevat een welkomstwoord van Janny Rodermond (directeur Stimuleringsfonds), presentaties m.b.t. rollen, werkwijzen en verhoudingen door verschillende stadslabs, en een introductie van de deelsessies tijdens het middagprogramma.


Het tweede deel van de videoregistratie bevat een presentatie over de rol van (nieuwe) media door Geert Jan Bogaerts (hoofd digitaal VPRO) en de plenaire terugkoppeling van de deelsessies.