<
actueel / nieuws
  • Jaarboek Landschapsarchitectuur en Stedenbouw 2018

Toekenningen Architectuur 2018

27 februari 2019

In 2018 zijn binnen de regeling Architectuur een totaal van 72 projectvoorstellen van start gegaan. Het zijn projecten die op innovatieve wijze ingaan op actuele maatschappelijke opgaven. Het gaat om onderzoek en analyse om nieuwe kennis te ontwikkelen. Er wordt op actuele ontwikkelingen binnen het vakgebied gereflecteerd wat uiteindelijk leidt tot nieuwe inzichten en debat. Bestaande kennis en expertise, soms juist buiten het vakgebied, wordt hierbij op een sterke wijze ingezet binnen een opgave in het persoonlijke interessegebied. Met deze terugblik tonen we hoe hieraan vanuit verschillende invalshoeken invulling wordt gegeven.

actuele opgaven
Onder andere de grote woningbouwopgave en de bijbehorende verdichtingsvraagstukken kwamen ruimschoots aan bod in de ingediende voorstellen. Tot 2030 zullen er in totaal 1 miljoen woningen moeten worden bijgebouwd. De beperkte ruimte in steden zorgt bovendien voor meer complexiteit, waardoor kosten relatief hoog zijn en meer woningen in het buitengebied moeten worden gebouwd. Dit roept vragen op met betrekking tot duurzame verstedelijking en legt extra druk op het landschap. Via uiteenlopende projectvormen wordt er gezocht naar mogelijke antwoorden op diverse vragen bij dit onderwerp.

Alley up! Kansen voor Utrechtse stegen – Freelandschap
Ontwerpbureau Freelandschap doet onderzoek naar de mogelijkheden die de afgesloten doch kenmerkende Utrechtse stegen in zich hebben binnen de verdichtingsopgave, zodat de ruimtelijke kwaliteiten niet verloren gaan in een strijd om ruimte.
Gewoon Goed – Pleidooi voor een stad van coöperatief wonen - Trancity*Valiz
Publicatie over de wooncoöperatie als alternatief ontwikkel- en beheermodel voor betaalbare, kwalitatieve en inclusieve woonruimte voor middengroepen in de stad.
Waar is Rotterdam Zuid? - studio L A
Studio LA documenteert en analyseert aanwezige ruimtelijke kwaliteiten, initiatieven en toekomstige projecties van bewoners in Rotterdam-Zuid, om ontwerpmethodes te onderzoeken waarbij deze aanwezige factoren onderdeel kunnen worden van een veranderend Rotterdam-Zuid als alternatief op het huidige proces van stedelijke ontwikkeling.

breder perspectief
In de zoektocht naar een duurzame verstedelijking wordt in sommige voorstellen buiten de bekende scope gekeken naar de gehele opgave en de implicaties buiten de grenzen van Nederland of voor het vakgebied. Deze wijdere blik leidt er ook toe dat er vanuit een ander perspectief wordt gekeken naar de achterliggende opgave. Dit zorgt voor enkele interessante cross-over projecten die vanuit een andere context zoeken naar nieuwe inzichten.

Future Cities – Stephanie Bakker
Een multimediaproject tijdens WeMakeTheCity dat het leven in beeld brengt in vijf snelgroeiende wereldsteden (Kinshasa, Lima, Yangon, Medellin en Addis Abeba), waarvan het imago vaak negatief en eenzijdig is.
Smart City-Scan Amsterdam – FABRICations
onderzoek naar de potentie van data om stedelijk ontwerpers te ondersteunen in het vinden van ruimtelijke antwoorden op de grote hedendaagse vraagstukken.
CRATE: ParsProToTo – George - Aris Papadopoulos
Onderzoek door middel van 3 workshops waar ontwerpers en betrokken inwoners met verschillende socio-economische achtergronden architecturale, stedelijke en technologische oplossingen co-creëren die de leefbaarheid van steden toekomstbestendig maken.
  • Future Cities, Stephanie Bakker


  • inhoudelijk debat over het vakgebied
    De architectuur discipline kent een lange traditie van reflectie op en inhoudelijke debat over het vakgebied. Ook in 2018 zijn er meerdere aanvragen gehonoreerd die focussen op het bespreken van de rol, kennis en positie van de architect, stedenbouwer, landschapsarchitect en interieurarchitect. Voorstellen richten zich op het analyseren van de vaardigheden van de ontwerper, waarbij dikwijls wordt gezocht naar mogelijke kennisoverdracht met andere disciplines.

    Independent School for the City – Crimson Architectural Historians
    Kennisnetwerk, onderzoeksplatform en niet geaccrediteerde opleiding voor ruimtelijke professionals. De kern is het voeren van het internationaal vakinhoudelijk debat in samenwerking met toonaangevende personen binnen vakgebieden als sociologie, politicologie, architectuur, grafisch-ontwerp, film en journalistiek.
    Architecture + journalism + documentary – Killing Architects
    Een serie evenementen met workshops waarin architecten de praktische vaardigheden leren die bij onderzoeksjournalistiek horen. Daarnaast vinden lezingen plaats waarin wordt uitgelegd hoe de vaardigheden van architecten ingezet kunnen worden voor de journalistiek.
    Research by Debate – De Dépendance
    Research by Debate is een reeks van vijf publieke gesprekken over actuele stedelijke vraagstukken. De avonden worden opgezet in samenwerking met vijf partners, ieder cureren een debatavond met internationale sprekers om actuele stedelijke thema's uit te diepen.

    lange lijnen
    Tot slot lichten we een aantal projecten uit die in de loop van het traject op een of meerdere cruciale momenten ondersteuning heeft ontvangen vanuit het fonds om het onderzoek te initiëren, uit te werken en te delen met het vakgebied. Op deze manier is het mogelijk geweest om langdurig onderzoek uit te kunnen voeren of bijzondere kennis voor een veel breder publiek inzichtelijk te maken.

    De gebouwde omgeving in een blokkendoos – Gratwanderung (foto bovenaan)
    Startfase van het derde en laatste deel in een reeks van drie projecten over alternatieve vormen van representatie en communicatie in de architectuur en stedenbouw. Ditmaal ligt de focus op de rol van architectuurspelen.
    State of Tyranny – TD Netherlands
    Na het succes van het 'Handbook of Tyranny' gaat Theo Deutinger een stap verder. Door middel van een tentoonstelling, een serie excursies en een publiek programma worden vormen van controle en conflict, die zich in het stedelijk weefsel hebben genesteld, blootgelegd om aan te tonen hoezeer dit onderdeel is geworden van de hedendaagse maatschappij.
    Plaatsen van verbeelding longread – Lara Voerman + Joost Emmerik
    In deze laatste fase van het project worden de resultaten van het onderzoek als een 'longread' op internet te publiceren: een vrij toegankelijke website, waar makkelijk verbanden met achtergrondinformatie gelegd kunnen worden en waar beeld en tekst tot hun recht komen, met teksten die zowel in het Nederlands als in het Engels te lezen zijn.
  • Alley up! Kansen voor Utrechtse stegen, Freelandschap


  • tot slot
    In 2018 was er extra aandacht voor interieurarchitectuur. Zo verscheen het boek 'Weelde van de eenvoud', waarin de twintig Rietveld huizen, en in het bijzonder hun interieurs, uitvoerig worden belicht en gedocumenteerd. Daarnaast zijn er vier onderzoeksprojecten ondersteund die zich specifiek focussen op het ontwerpen vanuit het interieurperspectief. In 2019 zal opnieuw een open oproep hiervoor worden uitgeschreven.

    deadlines 2019
    De volgende sluitingsdata voor de Deelregeling Architectuur in 2019 zijn 8 mei, 7 augustus en 16 oktober. Het totaal beschikbare budget voor 2019 is € 1.200.000.


    Foto bovenaan: publicatie Jaarboek Landschapsarchitectuur en Stedenbouw 2018 van Stichting Lijn in landschap