Onderwijs

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie houdt zich al lange tijd bezig met het thema onderwijs. Het doel is het verbeteren van de kwaliteit van de leeromgeving en het verkennen van nieuwe onderwijsconcepten door de inzet van ontwerpers. Op deze pagina vindt u de opgedane kennis uit ondersteunde projecten.

Lees hier meer over de achtergrond, het budget en de werkwijze van het programma Onderwijsomgeving.

Aanmelden nieuwsbrief
Op de hoogte blijven? Meld u hier aan voor de speciale nieuwsbrief over onderwijs, die het fonds enkele keren per jaar verstuurd.

contact

Mail het projectteam Onderwijs:
Jetske van Oosten
Gabriella Fiorentini
of bel: +31 (0) 10 4361600

<
Onderwijs

School Lunch op Dutch Design Week

15 november 2016

Verdroging, verzuring, ondervoeding en overvoeding, verlies aan biodiversiteit, klimaatverandering… woorden die naar boven komen als we het hebben over de manier waarop ons eten nu geproduceerd en geconsumeerd wordt. Het voedselsysteem zal moeten veranderen. En daarmee zullen nieuwe beroepen ontstaan. Hoe kunnen we ons beroepsonderwijs het beste vormgeven om de maatschappelijke uitdagingen aan te gaan? Tijdens School Lunch op Dutch Design Week 2016 gingen ontwerpers en onderwijsprofessionals hier met elkaar over in gesprek.

Een verslag van Lizette van Dijk.

Het schoolvoorbeeld
Lucas Mullié (FoodCurators) is niet alleen ontwerper en organisator van de School Lunch, maar ook een schoolvoorbeeld van het thema van de bijeenkomst. Hij heeft als leerling geworsteld in regulier onderwijsland. Zijn persoonlijke verhaal biedt zodoende een inspirerende start van het programma; Lucas was een ongemotiveerde MAVO leerling, werd van school gehaald, en kwam via een koksopleiding en wat toeval op de Design Academy terecht. Hier vond hij uiteindelijk de inspiratie en de ruimte om zich te ontwikkelen tot zijn zelf ontworpen beroep als Voedsel Curator.

Naar zijn idee zou onderwijs veel meer cross-overs tussen sectoren en disciplines moeten faciliteren. Zo kunnen meer mensen vanuit verschillende waarden betrokken worden bij voedsel(bereiding), wordt het vakgebied rondom voedsel opgerekt, en kunnen vernieuwing en de daarbij behoren nieuwe food-beroepen gemakkelijker ontstaan.
  • Lucas Mullié (FoodCurators). Foto: Maarten van Haaff.

  • De hybride leeromgeving
    Het verhaal van Ilya Zitter (Hogeschool Utrecht) en Erica Aalsma (De Leermeesters) sluit hier naadloos op aan. Sterker nog; zij zijn precies hiermee bezig. Samen pleiten zij voor “hybride onderwijs”. Een school moet een plek zijn waar verschillende disciplines samenkomen, zodat je als student je eigen plek kunt ontdekken. Een school moet een plek zijn waar je leert met je handen, en waar theorie ondersteunend is. Lesstof moet in het lijf gaan zitten, gevoeld worden met hoofd, hart en handen. Zij brachten deze visie samen in ontwerp en onderzoek voor de doorontwikkeling van de Middelbare Horeca School van het Koning Willem I College in 's-Hertogenbosch. Hun bevindingen bundelden ze in de publicatie “Van losse ingrediënten naar smakelijk gerecht”.

    Ilya en Erica benadrukken ook de belangrijke rol van de opleiders. Vaak zijn dit zij-instromers. Zij komen vanuit de praktijk, en gaan dan als archetypische leraren voor de klas staan. Geen goed idee, zeggen ze. Deze opleiders moeten juist de klas meenemen naar hun praktijk, en zo ook hun lesprogramma's ontwerpen.
  • Ilya Zitter (Hogeschool Utrecht) en Erica Aalsma (De Leermeesters) . Foto: Maarten van Haaff.

  • De praktijk
    Deze praktijk staat ook centraal voor Petra Janssen en Simone Kramer. Met hun stichting Social Label koppelen zij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, “de makers”, aan ontwerpers en onderwijs. Het nieuwe product dat uit deze samenwerking ontstaat, wordt zo meer dan alleen een product. Het is een middel tot eigenwaarde en trots en een middel om het verhaal van de makers te vertellen. Als voorbeeld is >VEEG mee gebracht: een veger gemaakt van oude fietsframes. Het ontwerp is van Dick van Hoff. Hij maakte hiervoor de prototypes samen met maker Thierry, die hiervoor een cursus lassen kreeg. Nu wordt >VEEG gemaakt door Thierry samen met jongeren van voortgezet praktijkonderwijs Arkelstein tijdens de techniekles. Social label ontwerpt dus kwaliteitsproducten, maar vooral een goede werkomgeving, nieuwe kansen en vaardigheden. Socio economics noemen Petra en Simone dat. Zij zien dit als key om maatschappelijke processen te veranderen.
  • Petra Janssen en Simone Kramer (Social Label). Foto: Maarten van Haaff.

  • De ontmoeting
    Joszi Smeets (Food Hub) richt zich met name op het creëren van onderwijs dat aansluit bij de toekomstige praktijk. Het voedsellandschap verandert, en zal nog verder veranderen. Food Hub ontwerpt opleidingen, trainingen en vernieuwende vormen van voedseleducatie om deze veranderende wereld beter te begrijpen. De ontmoeting tussen mensen van verschillende achtergronden staat hierin centraal. Daarom werkt Food Hub samen met inspirerende praktijkmensen vanuit de gehele voedselketen. Van beleidsmedewerker tot visser, chef tot bankier en van “CO2 neutrale plofkip-boer” tot biologisch dynamische teler. Juist de ontmoeting tussen mensen die niet direct hetzelfde gedachtegoed delen, vindt Joszi interessant. Daar waar het schuurt, ontstaan de nieuwe denkwijzen en ideeën die noodzakelijk zijn om te bouwen aan toekomstbestendige bedrijfs- en organisatiemodellen. En die zijn weer nodig om te komen tot een good, clean en fair voedselsysteem.
  • Josiz Smeets (Food Hub). Foto: Maarten van Haaff.

  • De lunch
    Met voldoende food for thought én gesprek is het tijd voor de lunch. Een klassieke school lunch met brood, fruit en melk. De tafel is ingericht als yoghurtklok, waar alle stadia van melk tot yoghurt te zien en te proeven zijn. Op het brood is het maakproces afgebeeld, en het fruit komt uit de cyclische rumtopf. Onder het genot van deze bijzondere lunch worden ervaringen verder gedeeld. Welke successen en uitdagingen kom je tegen? Zou de rol van onderwijzer niet anders gedefinieerd moeten worden? De setting van de School Lunch zelf komt ook ter tafel. Wat bespreek je “klassikaal”, wat laat je ontstaan in gesprekken? Hier en daar worden contacten uitgewisseld, een basis voor toekomstige samenwerking wordt gelegd. De aanwezigen zijn het eens. Kijkend naar de maatschappelijke vragen die er liggen, moet het beroepsonderwijs een aantal fundamentele veranderingen ondergaan. Op naar hybride onderwijs waar veel ruimte is voor ontmoetingen en leren in de praktijk!
  • Making School
    De School Lunch was onderdeel van de expositie Making School tijdens de Dutch Design Week 2016. Making School onderzoekt de toekomst van beroepsonderwijs, en toont hoe kennis en kunde van de creatieve industrie hier aan kan bijdragen.
  • Foto: Maarten van Haaff.

  • Foto: Maarten van Haaff.

  • Foto: Maarten van Haaff

  • Foto: Maarten van Haaff.