<
toekenningen

Deelregeling Architectuur → Open oproep

Urban Lab Mexico

Stedelijke vernieuwingsstrategie in Doctores, Mexico-Stad

In Mexico is stadsvernieuwing een belangrijke ontwikkelingsstrategie geworden. Een voorbeeld: voor 7 miljoen huizen die op afgelegen locaties zijn gebouwd, geldt dat de bewoners wroden geconfronteerd met oplopende kosten van woon-werkverkeer, waardoor velen zich genoodzaakt zien te verhuizen en dus hun huis te verlaten. Met een adequaat kader voor stadsvernieuwing kan de stedelijke wildgroei worden aangepakt, de congestie worden beperkt en bewoners dichter bij hun werk worden gebracht. In deze context zou het nationale huisvestingsprogramma voor integrale duurzame stadsvernieuwing Desarrollos Urbanos Integrales Sustentables (DUIS), dat aan het eind van het afgelopen decennium werd ingevoerd, een krachtig instrument kunnen worden voor duurzame huisvesting. In combinatie met strategieën voor stadsvernieuwing kan DUIS bijdragen aan een ecologisch verantwoorde en sociaal inclusieve verbetering van het woningaanbod voor mensen met lagere inkomens. UN-Habitat organiseert een Expert Group Meeting (EGM) om de stadsvernieuwing in zeven projectgebieden in het hoofdstedelijke district van Mexico te bespreken.

Dankzij de oprichting van een planningslab kunnen Nederlandse planologen zich bezighouden met een van de grootste bouwopgaven die Mexico heeft gekend. De planologen kunnen putten uit internationale expertise: ze kunnen gebruikmaken van de aanbevelingen en instrumenten die uit de EGM naar voren komen en die inzetten voor een fundamentele strategie in een van de zeven projectgebieden. Voor hun plaatselijke collega's is dit een kans om de complexe juridische en financiële context van stadsvernieuwing vanuit een project te benaderen.

Het Mexico-team van UN-Habitat werkt aan Doctores, een centraal gelegen stadswijk in Mexico-Stad. Doctores heeft een vrij lage dichtheid – zoals het grootste deel van het centrum van Mexico-Stad – en verkeert in nogal vervallen staat. Het SEDUVI (Secretaria de Desarrollo Urbano y Vivienda) ziet kansen om de bebouwing van Doctores te verdichten en verbeteren, zodat meer mensen kunnen profiteren van de gunstige ligging wat betreft werkgelegenheid en infrastructuur. De instelling van een SAC (Sistema de Actuación por Cooperación) moet verdere ontwikkeling van het gebied mogelijk maken. Maar dit is een nieuw en vooral economisch-juridisch instrument. De voornaamste uitdaging is te laten zien hoe toepassing van zo'n SAC kan worden gebruikt om de kwaliteit van de stad te verbeteren en nieuwe kansen te bieden aan verschillende sociale groepen in het gebied. Het team van de UN-Mexico heeft de volgende ambities geformuleerd:

Verdichting: intensivering van het gebied met een gemengd programma om tot een compactere stad te komen waarbij bestaande kwaliteiten en de bestaande schaal worden gerespecteerd, en intensivering van de groene ruimte met organische en flexibele groei;
Sociale menging: vermenging van huidige en nieuwe bewoners om gentrificatie te voorkomen. Aandacht voor sociale woningbouw, waarbij een mix van functies en stedelijke economische voorzieningen voor verschillende groepen wordt gecreëerd.
'Co-creëren': ontwikkeling van strategieën, slimme regels en financiële mechanismen met inzet van intelligent bestuur, publiek/private samenwerkingsverbanden, met bijzondere aandacht voor bewonersparticipatie.
Duurzaamheid: Doctores is het pilotproject voor duurzame stadsvernieuwing. Momenteel ontwikkelt het Mexico-team van UN-Habitat aan de hand van de SAC-regels verschillende verdichtingsscenario's. Verdichting wordt verbonden met een verbeterde, duurzame structuur van de publieke ruimte. Rekening houdend met bouwmechanismen en met de grond-, koop en huurprijzen proberen we te ontdekken welke typen woningbouw haalbaar zijn (of haalbaar gemaakt kunnen worden). Ten slotte richten we ons op nieuwe manieren om eventuele 'luchtrechten' te verhandelen, om vraag en aanbod tegen redelijke en transparante prijzen met elkaar te verbinden. De uitdaging blijft een heldere strategie te ontwikkelen die aansluit op de bestaande regelgeving en voor alle belanghebbenden haar waarde duidelijk maakt, en die het komende decennium kan worden meegenomen in het stadsvernieuwingsproces.

Team:
Jaap Klaarenbeek – Klaarenbeek Stedenbouw Architectuur & Strategie
Marco Broekman – marco.broekman urbanism research architecture, marcobroekman.com
Kristin Jensen – Morgenstad, morgenstad.nl
Gerwin de Vries – LINT landscape architecture, landscapeinterventions.nl

Met:
UN Habitat Urban Lab (Nairobi), UN Habitat (Mexico City) and SEDUVI (Mexico City), Urban Lab Doctores, Mexico City