<
toekenningen

Deelregeling Architectuur → Open oproep

Urban Lab Myanmar

Nieuwe economie en nieuw paradigma, Yangon

Myanmar staat op een keerpunt van zijn recente geschiedenis. Sinds 2011 is er in het land een algemene trend zichtbaar in de richting van sociale en economische liberalisering en een meer marktgerichte economie, wat onvermijdelijk zal leiden tot een toenemende verstedelijking. Het land loopt ambitieus op deze groei vooruit met plannen voor meer dan tweehonderd steden. De nieuwe planningswet, die naar verwachting elk moment in werking kan treden, stimuleert steden om plannen te maken en biedt een unieke kans om de toekomst van de steden van Myanmar te formuleren.
De huidige stadsontwikkelingspraktijk ziet zich echter geconfronteerd met allerlei spanningen die het gevolg zijn van snelle verstedelijking en kan het best worden omschreven als achterlopende of reactieve planning: overheidsinstanties hebben maar een beperkte capaciteit, kunnen beperkt putten uit waardevolle data en moeten werken in een tijd van herstructurering van de overheid, in afwachting van de nieuwe planningswet. Er is veel behoefte aan een nieuwe, omvattende visie op de stedenbouwkundige planning. Met de oprichting van een lab waarin Nederlandse en lokale planologen samenwerken kunnen beiden een belangrijke bijdrage leveren aan een betere stedelijke toekomst voor Myanmar.

De opdracht is een veelomvattend masterplan op te stellen voor een exemplarische stadsuitbreiding voor het stadsdeel Htantabin in het westelijk deel van de hoofdstad Yangon, waar zes nieuwe uitbreidingsgebieden gepland staan die de snelle bevolkingsgroei van de hoofdstad moeten opvangen. De uitbreidingslocatie van Htantabin bestaat nu nog voornamelijk uit bouwland met enkele dorpen en een beperkte infrastructuur. Voor de stadsuitbreiding van Ntantabin is in 2040 een bevolkingsaantal voorzien van 2,4 tot 2,7 miljoen mensen. Doel is samen met lokale planologen een masterplan en een implementatiestrategie te ontwikkelen aan de hand van de onlangs geformuleerde richtlijnen voor stedelijke planning. 'Leren door te doen' is een belangrijk aspect van het planningsproces, dat past in Myanmars streven zijn planologische expertise te decentraliseren. Htantabin ligt aan de hoofdwegen die naar de westkust leiden en naar de landbouwgronden in het noorden die bekend staan als de 'rijstkom van Yangon'. Door deze omstandigheid en door de nabijheid tot centraal Yangon staat de Htantabin-regio onder druk van industriegebieden die willen uitbreiden, (particuliere) woningbouw en de wildgroei van informele nederzettingen van mensen die van het platteland naar de stad trekken. Tegelijkertijd moet ze aan talrijke problemen het hoofd bieden: zowel overstromingen als een ontoereikende watervoorziening, beheer van vervuilende vaste afvalstoffen, verkeerscongestie, (illegale) grondspeculatie en andere complicaties die te maken hebben met de typische 'aankomststad'.

Doel is deze kwesties niet aan te pakken met afzonderlijke oplossingen maar met behulp van een integraal masterplan dat niet als blauwdruk maar als strategisch kader fungeert en zo ambitieuze doelstellingen vast te stellen voor toekomstige plannen voor de stad.

Tijdens een eerste missie in februari begeleidde het team van UN-Habitat een groep lokale planologen van het ministerie van Woningbouw en de Yangon City Development Commission (YCDC), waarbij verschillende fases van een ontwerpproces werd doorlopen, van analyse en beoordeling naar synthese en conceptontwikkeling.

Het huidige concept-masterplan is gebaseerd op een reeks principes, een uitwerking van de vijf principes van UN-Habitat. In een volgende stap zal het plan samen met overheidsinstanties verder worden uitgewerkt binnen het kader van de stedelijke ontwikkeling voor de gemeente Yangon, in het kader van het honderd-dagenprogramma van de nieuwe regering, Daarbij moet een implementatiestrategie wordeb geformuleerd op basis van wettelijke en economische grondslagen. Op de weg naar een nieuw planningsparadigma zijn de belangrijkste uitdagingen in dit proces de volgende:

Met de huidige beperkte capaciteit en beschikbare middelen moet de overschakeling worden gemaakt van een achterlopende, reactieve naar een meer proactieve planningspraktijk.
Het probleem van de internationale 'overdosis aan hulp' moet worden aangepakt. Internationale adviesbureaus en non-gouvernementele organisaties stromen toe om deze overheidsinstanties te ondersteunen bij de opbouw van de capaciteit, in dusdanige mate zelfs dat de beperkte mankracht in het gedrang komt.
Aandacht voor het aspect identiteit: is de identiteit van een plek het resultaat van opeenvolgende ontwikkelingen of is het een voorgeschreven identiteit gebaseerd op een visie? En hoe kan men met de voornoemde instroom van buitenaf zijn genius loci bewaren?

Team:
Jean-Paul Hitipeuw – Urban Codes, urbancodes.nl
Han Dijk – Posad, posad.nl
Michiel van Driessche – Felixx Landscape Architects & Planners, felixx.nl
Darrel Ronald – Maketank, maketank.org

Met:
UN Habitat Myanmar, Ministry of Construction (MOC) and Yangon City Development Committee (YCDC)