Urbanisatie

In het kennisdossier Urbanisatie vindt u de kennis die is opgedaan in projecten op het gebied van verstedelijkingsvraagstukken, ondersteund door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

Lees hier meer over de achtergrond, het budget en de werkwijzen van het programma Innovatieve Vormen van Opdrachtgeversschap en het Ontwerpprogramma Erfgoed & Ruimte, dat het Stimuleringsfonds uitvoert in het kader van de Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp 2017-2020. Of over de afgeronde programma's Stad en Regio en Stedelijke Transformaties.

Aanmelden nieuwsbrief
Op de hoogte blijven? Meld u hier aan voor de speciale nieuwsbrief over urbanisatie, die het fonds enkele keren per jaar verstuurd.

contact

Mail het projectteam Urbanisatie:
Maarten Tas
Dominique Geelen
Nazanin Hedayati (stadslabs)
of bel: +31 (0) 10 4361600

<
Urbanisatie

Interview Smogware China | Servies van fijnstof

23 oktober 2019

Met concrete interventies en middelen wordt in het Stadslab Luchtkwaliteit geëxperimenteerd om het debat over luchtkwaliteit in Rotterdam te stimuleren. In de context van het lab ontstond 'SerVies', een servies dat de luchtkwaliteit zichtbaar maakt 'op je eigen bord' omdat het gekleurd is met Rotterdams fijnstof. Ook internationaal willen de ontwerpers Iris de Kievith en Annemarie Piscaer de luchtkwaliteit van andere steden aantonen en het debat erover aanzwengelen. 'Smogware China' ontving van het Stimuleringsfonds een voucher voor internationale kennisdeling en doorontwikkeling van de resultaten uit het Stadslab Luchtkwaliteit.

'Smogware China' is het vervolg op 'SerVies' gemaakt met fijnstof uit Rotterdamse lucht en opgezet als bewustwordingsproject voor een schonere en gezondere leefomgeving. Iris de Kievith: 'In ons project wordt luchtvervuiling onder de aandacht gebracht via keramiek. De keuze om naar China te gaan was evident vanwege de eeuwenoude kennis van porselein en de actuele urgentie van luchtvervuiling. We ontvingen twee uitnodigingen, een voor een workshop in Beijing en een voor een presentatie in Changsha. Dit konden we mooi combineren. We wilden verkennen of het concept van 'Smogware' ook aanslaat bij het Chinese publiek. Welke facetten werken zowel in China als in Nederland? En zijn mensen bereid om de straat op te gaan om samen fijnstof te oogsten?'

van Beijing naar Changsha
Annemarie Piscaer: 'Oorspronkelijk werden we uitgenodigd om een presentatie te geven bij de lokale organisatie Plan8t, een social art programma van een groot bedrijf in Changsha dat met luchtfilteringsinstallaties de lucht zuivert. We hebben aansluitend op de presentatie een workshop georganiseerd met zowel mensen van dat bedrijf als bewoners uit Changsha. De keramist die bij dat programma is betrokken draaide porseleinen theekopjes die de deelnemers vervolgens hebben geglazuurd. Thee drinken is een belangrijk onderdeel van de Chinese cultuur. Bij het ontwerpen van een theeservies komt dan ook veel kijken. In het noorden bestaat een set uit andere onderdelen dan in het zuiden. En in de winter wordt bij voorkeur uit andere kopjes gedronken dan in de zomer.'


  • 'De Nederlandse Ambassade in Beijing nodigde ons in de zomer samen met andere ontwerpers, kunstenaars en architecten uit om een workshop te geven in hun reeks 'Your case, my case' tijdens de Beijing Design Week. Dit paste precies voor ons geplande bezoek aan Changsha. Het doel van de workshops was het uitwisselen van ontwerp benaderingen door ontwerpers samen te brengen, met hun koffers vol attributen die zij gebruikten in hun ontwerpproces. Wij werkten samen met food designer Ian Wang die een eigen patisserie TiensTiens runt. Op het dakterras van zijn restaurant kwam in de workshop ons werk heel prachtig samen. Ians taartje even glanzend en donkerbruin als ons bordje. Twee duistere verhalen gecombineerd. De uitwisseling van verhalen, story-telling, over poëzie en data smaakt naar meer.'

    impact en dialoog
    Annemarie: 'We hebben geleerd dat het gaat om het proces en niet om de productie. Het belangrijkste is de impact, bijvoorbeeld de ervaring van de workshop en de dialoog die daaruit volgt, niet het produceren in grote getale. Het gaat over iets wat klein is en klein kan blijven, en waarmee je toch het verhaal kunt vertellen. Iedereen bij de workshop trok de handschoenen aan om het fijnstof te verzamelen. Een week na de workshop konden de deelnemers de met fijnstof geglazuurde kopjes ophalen.'

    financiering
    Iris: 'Met het bezoek wilden we kennismaken met potentiële partners uit verschillende disciplines, en tegelijkertijd die partners samenbrengen. Door de voucher voor internationale kennisdeling en doorontwikkeling kon het bezoek plaatsvinden met voldoende aandacht en tijd. We hebben interessante reacties ontvangen uit heel verschillende hoeken. Daarmee gaan we verder, zowel voor het ontwikkelen van ons concept in China als voor het verscherpen van het concept in Nederland en Europa. De basis voor verdere samenwerking in China is gelegd.' Ondanks de prettige samenwerking worstelen Annemarie en Iris wel met de footprint van hun reis naar China. Annemarie: 'We hebben uitgerekend dat we met onze vlucht naar Beijing per persoon in een enkele reis 1kg fijnstof hebben uitgestoten. Ter vergelijk in Rotterdam adem je in 10 jaar 1 gram fijnstof in.'

    voucher
    'Smogware China' ontving de voucher voor internationale kennisdeling en doorontwikkeling van de resultaten uit het Stadslab Luchtkwaliteit, dat eerder is ondersteund vanuit de Open Oproep stadslabs – anders werken aan urgente opgaven.

    Is uw project ondersteund via de Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp of het Ontwerpprogramma Erfgoed en Ruimte en krijgt u de kans om dit project in het buitenland te presenteren? Dan kunt u tot oktober 2020 gebruikmaken van de voucherprocedure. Meer informatie over de Voucherregeling Actieagenda Internationaal vindt u hier.
  • Iris de Kievith en Annemarie Piscaer op Beijing Design Week