Zorg

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie houdt zich al lange tijd bezig met het thema zorg. Het doel is het verbeteren van de kwaliteit van de zorg- en leefomgeving door de inzet van ontwerpers. Op deze pagina vindt u de opgedane kennis uit ondersteunde projecten. Lees hier meer over de achtergrond, het budget en de werkwijzen van het programma Zorghuisvesting.

Aanmelden nieuwsbrief
Op de hoogte blijven? Meld u hier aan voor de speciale nieuwsbrief over zorg, die het fonds enkele keren per jaar verstuurd.

contact

Mail het projectteam Zorg:
Jetske van Oosten
Nazanin Hedayati
of bel: +31 (0) 10 4361600

<
Zorg

Update Open Oproep Nieuwe woonconcepten dak- en thuisloze jongeren

05 november 2020

In april schreef het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie de Open Oproep Nieuwe woonconcepten dak- en thuisloze jongeren uit. Vijf ontwerpteams werden geselecteerd, die volgens de beoordelingscommissie 'inzetten op het bieden van toekomstperspectief'. De afgelopen maanden stonden in het teken van het verkennen van de mogelijkheden voor samenwerking tussen de ontwerpteams en de in het actieprogramma betrokken pilotgemeenten. Maar dat blijkt in de huidige tijd nog niet zo makkelijk. Twee ontwerpteams doen verslag.

Woontuinen
De ontwerpers en architecten van Site Practice en Makkink & Bey en de landschapsarchitecten van Le Far West presenteerden op 22 juni hun concept van een gemeenschappelijke 'Woontuin' die dak- of thuisloze jongeren ondersteunt bij het vinden van woonruimte. Het concept van de 'Woontuin' stelt het sociale aspect van wonen centraal. Het valt de ontwerpers op dat nieuwe woonconcepten voor dak- en thuislozen telkens weer spaak lijken te lopen en niemand een dergelijke woonvoorziening in zijn eigen buurt wil. Hoe koppel je woonconcepten voor de meest kwetsbare groepen op een positieve manier aan de rest van de maatschappij? Het concept van de woontuin moet uitkomst bieden.

'Tuinen geven rust, ruimte, vermaak en werk en zijn sterk verbonden met het essentiële idee van wat “thuis” is. Door de tuin als integraal onderdeel van het sociale weefsel van een buurt te ontwikkelen, kunnen jongeren samen met hulpverleners, gemeenten en buurtbewoners hun sociale netwerk en vangnet uitbreiden', zegt David Schmidt van ontwerpbureau Site Practice. Het ontwerpteam is op dit moment in gesprek met een aantal initiatieven en welzijnsorganisaties die tijdelijke huisvesting aan kwetsbare groepen aanbieden. Met hen onderzoeken zij of de 'Woontuin' een 'add-on' kan zijn. De tuin als positieve setting voor hulpverlening, preventie, noodopvang en begeleiding naar tijdelijke of permanente huisvesting. 'We hadden voorgesteld om samen met jongeren en instanties aan de slag te gaan in een testtuin. Zo wilden we direct onderzoeken hoe de uitkomsten van het participatieve ontwerponderzoek kunnen worden ingezet voor een opschaling van het project naar een netwerk van woontuinen door de hele stad en in andere steden. Maar het vinden van een geschikte locatie voor het concept, blijkt nog niet zo makkelijk.' Vandaar deze oproep: Heb jij een stuk grond of een tuin en zou je daar concreet met ons en dak- of thuisloze jongeren mee aan de slag willen? Of heb je kennis of ervaringen met het onderwerp en ben je bereid deze te delen? Neem dan contact op met David Schmid via david@sitepractice.com.

Volwaardige participatie
TAAK wil kunstpraktijken en social designmethodieken inzetten om nieuwe vormen van opvang te onderzoeken voor de allereerste opvang bij dak- en thuisloosheid onder jongeren. Het bureau vond een samenwerkingspartner in de Gemeente Den Haag. Samen willen ze onderzoeken hoe het concept van opvang anders kan worden georganiseerd en vormgegeven. De huidige doorlooptijd in de eerste opvang is namelijk veel langer dan gewenst. Idealiter zou deze drie maanden beslaan, waarna de jongeren terecht kunnen bij een vorm van zelfstandig of begeleid wonen. Maar op dit moment kan de doorlooptijd wel oplopen tot negen maanden of meer. Dit is onwenselijk, en kost de gemeenschap veel geld zonder dat dit bijdraagt aan het welzijn van de jongeren. Doel van het traject is dan ook om andere manieren te verkennen om deze financiële middelen in te zetten.

Het ontwerpteam organiseert daarvoor een aantal sessies voor jongeren, familie, oudere ervaringsdeskundigen, bestuurders, zorgverleners, buurtbewoners en andere belanghebbenden.
TAAK werkt hierin samen met Building Conversation, een organisatie die verschillende gespreksvormen inzet bij het onderzoek hoe we willen en kunnen samenleven. Het begint volgens Building Conversations met de vraag 'wie spreekt, namens wie en wiens verhaal is het?' De eerste ontmoetingen met jongere dak- en thuislozen vinden binnenkort plaats. Deze ontmoetingen zullen worden gefaciliteerd door Stichting Straat Consulaat, een organisatie die zich inzet voor de belangenbehartiging van daklozen, thuislozen en drugsgebruikers in Den Haag. Hopelijk lukt het om een vaste kern van jongeren blijvend te betrekken bij het onderzoeks- en ontwerpproces. Samen met lokale belanghebbenden wordt er daarnaast gekeken naar kansen, bedreigingen, beperkingen en ontwikkelingen in de omgeving. Uiteindelijk zullen die leiden tot ruimtelijke voorstellen, waarbij ook de hulp van stedenbouwkundigen Patrick Roegiers en Bengin Dawod wordt ingeschakeld. TAAK: 'We zetten in op volwaardige participatie van alle betrokkenen met als doel de afhankelijkheidspositie van jongeren om te zetten in een positie van zeggenschap. Wat zijn hun vragen en behoeften, wat hebben ze nodig om hun eigen situatie en leven ter hand te kunnen nemen. Wat kunnen ze er zelf aan doe? Binnen het traject dat we met elkaar aangaan om tot een nieuw voorstel te komen voor de opvang van jongeren is het van essentieel belang dat zij zelf de ruimte kunnen nemen mee te denken en te praten over passende oplossingen voor hun status als dak- en thuisloze.'

achtergrond
Het ministerie van VWS lanceerde in maart 2019 het Actieprogramma Dak- en Thuisloze Jongeren. Als onderdeel van dit programma worden in veertien pilotgemeenten lokale jongeren op basis van hun persoonlijke behoeften ondersteund in het vinden van woonruimte. Met betrekking tot deze pilots stimuleert het Stimuleringsfonds via de Open Oproep Nieuwe woonconcepten dak- en thuisloze jongeren de inzet van ontwerpkracht en de samenwerking tussen ontwerpers en de pilotgemeenten om tot structurele ontwerpoplossingen te komen. In de eerste fase van deze open oproep worden de geselecteerde ontwerpteams gekoppeld aan de pilotgemeenten. Voor het onderzoeken en uitwerken van kansrijke perspectieven uit de eerste fase kan in februari 2021 nog eens subsidie worden aangevraagd. Zo kan in de tweede fase worden gekomen tot een samenhangend geheel van aanbevelingen voor systeeminnovaties gericht op verbetering van de woonomgeving van dak- en thuisloze jongeren.